Kocadaş, BekirGültekin, Nebahat2026-02-242026-02-242025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861n5o4vIvIwsAA-ZQhVzfrYcajON8O7mOG4xzuZWEHXdShttps://hdl.handle.net/11616/106456Araştırma, Adıyaman'da Aleviliğin sosyolojik açıdan kentsel bütünleşmedeki ibadethanemin rolü incelenmesini hedeflemektedir. Adıyaman Aleviliği hem ülke hem de Güneydoğu Anadolu Bölgesi açısından önemli bir yer tutmakta olup, çalışma, bölgedeki toplumsal hayatta Aleviliğin rolünü ve kentsel bütünleşme olgusunu ele almaktadır. Adıyaman'da Aleviliği yaşayan insanların inançları ve ibadethaneleri incelenmiş, Aleviliğin kentin sosyal yapısındaki etkisi vurgulanmıştır. Birçok nedenlerle, geçmişte merkezden uzağa yerleşen Alevi toplumu, kırsal yaşama ait geleneksel olarak sürdürdüğü inanç, gelenek ve ibadetleri vardı. 1950'lerden sonra, büyük bir nüfus hareketiyle birlikte insanlar köylerden şehirlere doğru göç etmeye başlamıştır. Şehirlere göç eden Alevi bireyler, kendi kültürel değerlerini ve inançlarını da yanlarında götürmüşlerdir. Kentleşmenin etkisiyle, bazı dini uygulamalar, kurumlar ve inanç sistemlerinde değişimler meydana gelmiştir. Kentleşme, nüfusun hızla artması ve insanlar arasındaki görev paylaşımının çoğalmasıyla, toplumsal yapının ve grupların dönüşümünde başlıca etken olmuştur. Türkiye, modernleşme süreci içinde yer alan bir ülke olarak, kentleşme hareketi son altmış yılda büyük bir hızla gelişmiştir. Sanayinin, genellikle bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde ülkenin batı bölgelerinde yoğunlaşması, hızlı kentleşme sürecinde doğudan batıya doğru göçlerin meydana gelmesine neden olmuştur. Bu göç, kırsal alanlardan şehirlere doğru gerçekleşen bir hareket olarak da tanımlanabilir. Kırsal alanlardan şehirlere doğru gerçekleşen göç, toplumsal birçok alanda değişimlere sebep olmaktadır. Bu değişiklikler, bilgi, inançlar, değerler, yaşam anlayışları, dini ritüeller ve düşünce biçimlerinde kendini gösterir. Aleviler, Türkiye'deki göç eden gruplardan biri olarak öne çıkmaktadır. Alevilik, köylerde geleneksel olarak şekillenip gelişmiş bir mezhep olarak, kentleşme süreciyle birlikte toplumsal yapılar üzerindeki etkisini değiştirmiştir. Kentleşmeye ayak uydurmaya çalışan bireyler gibi, kırsal bölgelerde daha güçlü bir etkiye sahip dini yapılar da şehirlerde ve yeni toplumsal düzenlerde dönüşüme uğramaktadır. Bu faktörler doğrultusunda, araştırmamızda kentleşme sürecinde Alevi ibadethanelerinin sosyal bütünleşmeye olan etkileri incelenmeye çalışılmaktadır. Bu yüksek lisans tezi, hızlı kentleşme sürecinin etkisiyle değişim yaşayan gruplardan biri olan Alevilerin kültürel, sosyal ve ibadet pratiğindeki dönüşümleri sosyolojik bir bakış açısıyla incelemektedir. Anahtar Kelimeler: Kent, Kentleşme, Bütünleşme, Alevilik.The research aims to examine the role of Alevism in urban integration in Adıyaman from a sociological perspective. Adıyaman Alevism has an important place both in terms of the country and the Southeastern Anatolia Region, and the study examines the role of Alevism in social life in the region and the phenomenon of urban integration. The beliefs and places of worship of people practicing Alevism in Adıyaman were examined, and the effect of Alevism on the social structure of the city was emphasized. For many reasons, the Alevi community, which settled away from the center in the past, had traditional beliefs, customs and worships related to rural life. After the 1950s, with a large population movement, people began to migrate from villages to cities. Alevi individuals who migrated to cities took their own cultural values and beliefs with them. With the effect of urbanization, some religious practices, institutions and belief systems have changed. Urbanization has been the main factor in the transformation of social structure and groups, with the rapid increase in population and the increase in the sharing of tasks among people. Turkey, as a country in the process of modernization, has developed rapidly in the last sixty years. The concentration of industry, generally consciously or unconsciously, in the western regions of the country has caused migration from east to west in the process of rapid urbanization. This migration can also be defined as a movement from rural areas to cities. Migration from rural areas to cities causes changes in many social areas. These changes are reflected in knowledge, beliefs, values, understanding of life, religious rituals and ways of thinking. Alevis stand out as one of the migrating groups in Türkiye. Alevism, as a sect that traditionally took shape and developed in villages, has changed its effect on social structures with the urbanization process. Just like individuals trying to keep up with urbanization, religious structures that have a stronger effect in rural areas are also undergoing transformation in cities and new social orders. In line with these factors, our research attempts to examine the effects of Alevi places of worship on social integration in the urbanization process. This master's thesis examines the transformations in the cultural, social and religious practices of Alevis, one of the groups that have experienced changes under the influence of the rapid urbanization process, from a sociological perspective. Key Words: City, Urbanization, Integration, Alevism.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessSosyolojiSociologyMaster Thesis198962857