Kara, Abdullah2026-04-042026-04-0420252536-5126https://doi.org/10.56694/karadearas.1762412https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1375678https://hdl.handle.net/11616/107249Bu çalışma, Balkan Savaşlarından Cumhuriyet dönemine kadar Bulgaristan ve çevresinde yaşayan Pomak Türkleri- nin Türkiye’ye göç sürecini çok boyutlu biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, Pomak göçle- rini yalnızca kronolojik bir olay dizisi olarak değil; Bulgar ulus-devletleşme süreci, asimilasyon politikaları ve Tür- kiye’nin erken Cumhuriyet dönemi iskân ve dış Türkler politikaları bağlamında değerlendirmektir. Bu çerçevede araştırma, Pomakların etnik kökeni, dilsel özellikleri ve kimlik tartışmalarına dair literatürü özetlemekte; 93 Harbi’nden başlayarak Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Lozan sonrasındaki göç dalgalarını Cumhuriyet Arşivi belgeleri, diplomatik raporlar, basın kaynakları ve ikincil literatür ışığında analiz etmektedir. Çalışma, Trakya ve Anadolu’da Pomakların yerleştirildikleri bölgeleri, sosyo-ekonomik uyum süreçlerini, eğitim ve iskan uygulamala- rını özellikle Trakya Umum Müfettişliği raporları, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleri ve dönemin gazeteleri üzerinden ayrıntılandırmaktadır. Sonuç olarak Pomak göçlerinin, Bulgaristan’daki sistematik asimilasyon ve baskı politikalarının doğrudan bir sonucu olduğu; Türkiye’nin ise bu göçleri hem insani hem jeopolitik bir mesele olarak ele alarak planlı iskân ve eğitim politikaları geliştirdiği ortaya konmaktadır. Böylece Pomak deneyimi, Balkan ulus- devletleşmesi ile Türkiye’nin ulus-inşa sürecinin kesiştiği bir tarihsel laboratuvar olarak tanımlanmaktadır. Çalışma ayrıca, Pomakların kimlik mücadelesi, zorunlu göç ve kültürel direniş deneyimlerini görünür kılarak göç tarihi ve Balkan çalışmaları literatüründeki boşlukları doldurmakta; Pomak diasporasının sosyo-kültürel yapısına yönelik yeni araştırmalara zemin hazırlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, betimleyici ve açıklayıcı bir çerçeve sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Pomak Türkleri, Göç, Cumhuriyet Dönemi, İskân.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessNüfus İstatistikleri BilimiTarihSosyolojiUluslararası İlişkilerArticle22881638165810.56694/karadearas.17624121375678