Yazar "Gündüz, Figen" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Ön işlem ve çeşitli katalizör türlerinin linyit ve biyokütle sıvılaştırılması üzerine etkisi
    (İnönü Üniversitesi, 2025) Gündüz, Figen; Karaca, Hüseyin
    Günümüzde artan enerji talebini karşılamak için fosil yakıtlar halen yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Kömürün doğrudan yakılması sera etkisi yapan gazlar ve ortalama küresel sıcaklıkta bir artışa yol açmaktadır. Doğrudan sıvılaştırma teknolojisi, kömür kaynaklarının verimli ve temiz kullanımı için önemli bir çağdaş temiz kömür teknolojisidir. Yüksek kül ve kükürt içeren düşük kaliteli kömürlerin yeni sıvı yakıtlara ve temel kimyasal hammaddelere doğrudan sıvılaştırma yöntemi ile dönüştürülmesi bu tür kömürler için etkin bir yöntemdir. Bu tez çalışmasında, yüksek kükürt içeriğine sahip Muğla-Yatağan (MY) ve Tunçbilek (TB) linyitlerinin kükürt uzaklaştırılması ve linyit ile çam kozalağının katalitik ve katalitik olmayan koşullarda sıvılaştırılarak yeni bir sıvı yakıt ve değerli temel kimyasal hammadde üretim potansiyeli incelenmiştir. Sıvılaştırma deneyleri, 325-375 ºC, 1/1-1/4 katı/çözücü oranı, 20 bar başlangıç basıncı, %1-9 katalizör derişimi, 15-90 dk., 1/1-1/4 linyit/biyokütle oranı koşullarında gerçekleştirilmiştir. Katalitik sıvılaştırma deneylerinde kullanılan sıfır değerlikli nano demir (SDN/ÇK) katalizörü laboratuvar koşullarında sentezlenmiştir. Kömürdeki mineral maddelerin sıvılaştırma verimi üzerindeki etkisinin belirlenebilmesi için sıvılaştırma deneyleri hem ham linyit örnekleri hem de kükürt uzaklaştırma işlemine tabi tutulan linyit örnekleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kükürt giderim sonuçlarına göre; MY ve TB linyitleri için 30 oC, %30 H2O2 ve 60 dk. proses koşullarında toplam kükürt giderimi sırasıyla %32 ve %48 oranında gerçekleşmiştir. En yüksek toplam dönüşüm (%85) ve yağ verimi (%62) katalitik şartlarda Muğla-Yatağan linyiti ile çam kozalağının 400oC ve %3 SDN/ÇK katalizör derişimi koşullarında elde edilmiştir. SDN/ÇK katalizörü ticari olarak kullanılan katalizörlerden kısmen daha iyi performans göstermiştir. 375ºC ve 60 dk. katalitik olmayan şartlarda yalnız linyitin sıvılaştırılmasında elde edilen sıvı ürünler önemli ölçüde C6-C26 karbon sayılı bileşiklerden oluşurken, 375ºC ve 60 dk. katalitik şartlarda (SDN/ÇK katalizörü) linyit ve biyokütlenin birlikte sıvılaştırılmasında elde edilen sıvı ürünler C6-C14 karbon sayılı bileşiklerden oluşmaktadır. Linyitlerin kükürt uzaklaştırma işleminden sonra sıvılaştırılmasında toplam dönüşüm ve yağ verimlerinin azaldığı gözlenmiştir.