Yazar "Oktay, Berfin" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 4 / 4
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Aile sağlığı merkezine başvuran Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet öz yönetimleri ile diyabet komplikasyonlarına ilişkin risk algılarının incelenmesi(İnönü Üniversitesi, 2025) Oktay, Berfin; Genç, Metin FikretAmaç: Bu çalışma, Aile Sağlığı Merkezine başvuran Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet öz yönetim uygulamaları ile diyabet komplikasyonlarına yönelik risk algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve bu davranışları etkileyen belirleyicileri ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, Ekim-Aralık 2023 tarihleri arasında Siirt Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 200 Tip 2 diyabet hastası ile yürütülmüştür. Veriler, sosyo-demografik bilgileri, Diyabet Öz Yönetim Skalası (DÖYS) ve Risk Algı Ölçeği – Diabetes Mellitus (RPS-DM) içeren anket formuyla yüz yüze toplanmıştır. Veri analizinde korelasyon, parametrik ve nonparametrik testler kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların DÖYS toplam puan ortalaması 5.63±1.52 (orta düzey) ve RPS-DM toplam puan ortalaması 4.17±1.34 olarak bulunmuştur. Yaş, tedavi tipi ve ailede diyabet öyküsü gibi faktörler öz yönetim puanları üzerinde; cinsiyet, eğitim durumu ve komplikasyon varlığı ise risk algısı puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmıştır (p<0.05). DÖYS ve RPS-DM toplam puanları arasında pozitif yönde zayıf ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bulgular, özellikle diyet ve fiziksel aktivite alanlarında öz yönetim eksiklikleri olduğunu göstermiştir. Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerin öz yönetim ve risk algıları sosyodemografik ve hastalığa özgü faktörlerle ilişkilidir. Ailede diyabet öyküsü olan bireylerin hem öz yönetimde daha başarılı hem de risk algılarının daha yüksek olması, aile desteğinin kritik rolünü vurgulamaktadır. Komplikasyon yaşamış bireylerde dahi risk algısının yetersiz kalması, farkındalık eksikliğine işaret etmektedir. Bu bulgular ışığında, bireye özel, aile desteğini teşvik eden ve risk algısını güçlendirecek şekilde tasarlanmış etkin diyabet eğitim ve takip programlarına acil ihtiyaç duyulmaktadır.Öğe MALATYA BATTALGAZİ YURDUNDA KALAN KIZ ÖĞRENCİLERİN ORTOREKSİYA NERVOZA DÜZEYLERİ İLE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ(2021) Oktay, Berfin; Özer, Ali; Gökçe, AyşeYeme bozuklukları, son dönemde artış göstermesi ve genç yetişkin kadınların risk grubunda olması ile araştırmalarınodağı haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Battalgazi Yurdunda kalan kız öğrencilerin ortoreksiya nervozadüzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilişkisinin incelenmesidir. Kesitsel tipteki bu çalışmanınevrenini; Malatya Battalgazi Yurdunda kalan kız öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü; %95 güvenaralığında %80 güçle minimum 289 olarak hesaplanmıştır. Anket formunda sosyodemografik sorular, beslenmealışkanlıklarına yönelik sorular, Ortoreksiya Nervoza Değerlendirme Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi DavranışlarıÖlçeği II kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Student t testi, One Way ANOVA, Spearman KorelasyonAnalizi kullanılmıştır ve anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma grubundaki öğrencilerin %16,7’sininortoreksiya eğiliminde olduğu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasının 120,8±19,05olduğu bulunmuştur. Yaş, bölüm, anne baba eğitim düzeyi ve beden kütle indeksi gruplarına göre Orto 15 riskdurumunda anlamlı faklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puanıortoreksiya nervoza eğilimi olanlarda 124,8±14,61 iken ortoreksiya nervoza eğiliminde olmayan öğrencilerde120,0±19,74 olarak bulunmuştur. Buna göre ortoreksiya nervoza eğilimi risk durumuna göre; Sağlıklı Yaşam BiçimiDavranışları Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,03). Ortoreksiyanervoza eğilimi olan öğrencilerin; Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puanı daha yüksektir. Araştırmagrubunda eğitim alınan bölüm, anne baba eğitim düzeyi ve beden kütle indeksi durumuna göre ortoreksiya eğilimiarasında ilişki saptanmamıştır.Öğe Malatya Battalgazi yurdunda kalan kız öğrencilerin ortoreksiya nevroza düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ilişkisinin incelenmesi(İnönü Üniversitesi, 2020) Oktay, BerfinÖZET Malatya Battalgazi Yurdunda Kalan Kız Öğrencilerin Ortoreksiya Nevroza Düzeyleri ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının İlişkisinin İncelenmesi Amaç: Bu çalışmanın amacı, Malatya Battalgazi Yurdunda kalan kız öğrencilerin ortoreksiya nevroza (ON) düzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları (SYBD) ile ilişkisinin incelenmesidir. Materyal ve Metot: Çalışmamız tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışma olup 2019 yılında yurtta kalan öğrenim gören 300 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Çalışmada kullanılan anket formunda öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular, Ortoreksiya Nevroza Değerlendirme Ölçeği (ORTO-15) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Student t, One Way ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır ve anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin %16.7'sinin ortoreksiya eğiliminde olduğu ve SYBD toplam puan ortalamasının 120.8±19.05 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerden 2 ve daha az ana öğün tüketenlerin, 3 ve daha fazla ana öğün tüketenlerden anlamlı olarak daha düşük oranda ON eğiliminde olduğu elde edilmiştir (p<0.05). Anne-baba eğitim düzeyine göre grupların SYBD toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Anne-baba eğitim düzeyine göre sağlık sorumluluğu ve fiziksel aktivite alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). SYBD toplam puanı ON eğilimi olanlarda 124.8±14.61 iken ON eğiliminde olmayan öğrencilerde 120.0±19.74 olarak bulunmuştur. Buna göre ON eğilimi risk durumuna göre SYBD toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: ON eğilimi olan öğrencilerin SYBD toplam puanı daha yüksektir. Ayrıca 2 ve daha az ana öğün tüketen öğrenciler daha düşük oranda ON eğilimi göstermiştir. Bu durumda ortoreksiya eğilimini değerlendiren yöntemlerin güncellenme ve geliştirilme ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. Öğrencilere verilecek olan beslenme ve farkındalık eğitimleriyle ortoreksiya nevroza eğilimlerinin azaltılabileceği ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilebileceği düşünülmektedir Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nevroza, Sağlıklı Beslenme Takıntısı, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Yeme Bozuklukları.Öğe Sağlık Müdürlüğünde Çalışan Personellerin Geleneksel, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Konusunda Bilgi ve Davranışlarının İncelenmesi: Kesitsel Araştırma(2024) Gokce, Ayse; Boz, Gülseda; Oktay, Berfin; Özyazgan, Aslı Ayça; Akşahin Doğan, Berrin; Sülü, MerveAmaç: Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamalarının kullanımı eski zamanlara dayanmakla birlikte son yıllarda dünyada ve ülkemizde yaygınlaşmaktadır. Çalışmanın amacı sağlık müdürlüğünde çalışan personellerin geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp konusunda bilgi ve davranışlarını incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma tanımlayıcı tipte bir araştırma olup, Şubat-Mart 2023 tarihleri arasında Malatya İl Sağlık Müdürlüğünde çalışan 294 personelle yürütülmüştür. Veriler çevrim içi anket yoluyla toplanmıştır. Anket formu, personellerin sosyodemografik özellikleri, GETAT kullanımındaki bilgi ve davranışlarını içeren sorular ile GETAT Tutum Ölçeğinden oluşmaktadır. Veriler SPSS 22.0 programında değerlendirilmiş olup, p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bireylerin %57,1’i GETAT hakkında bilgisi olduğunu, %29,6’sı GETAT uygulaması yaptırdığını ifade etmiştir. Bireyler GETAT hakkında bilgiyi en fazla aile ve arkadaş çevresinden (%59,2), sosyal medyadan (%57,8) ve televizyondan (%31,3) edindiğini belirtmiştir. GETAT uygulamalarından en çok bilinenleri kupa (hacamat) (%82,7), hirudoterapi (sülük) (%73,5), fitoterapi (%57,5) ve akupunkturdur (%57,1). Çalışmaya katılan bireylerin GETAT’a yönelik tutum ölçeği puan ortalaması 22,36±2,99’dur. GETAT hakkında bilgisi olan bireylerin GETAT tutum ölçek puanı anlamlı olarak daha yüksektir. Eğitim düzeyi lisans olan bireylerin GETAT tutum ölçek puanı, lise ve altı ile lisansüstü eğitimi olanlardan anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05). Yaş, cinsiyet, kronik hastalık varlığı ve sağlık durumu ile GETAT tutum ölçeği arasında anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Sonuç: Çalışmaya katılan bireylerin GETAT tutum ölçeğine göre aldıkları puanlar orta düzeyde ve olumludur. Bireylerin, GETAT uygulamaları hakkında doğru bilgilendirilmesi önemlidir. Bu kapsamda, çalışmada en fazla bilgi kaynağı olarak aile arkadaş, sosyal medya olarak ifade edilmiştir. Ancak bu alanda uzman sağlık profesyonellerinden bilgi edinilmesi gerekmektedir.
