Yazar "Polat, Habibe" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 3 / 3
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe 7749 nolu Malatya şer'iyye sicilinin 1-93 sayfalarının transkripsiyon ve değerlendirilmesi(İnönü Üniversitesi, 2015) Polat, HabibeOsmanlı adlî teşkilatının temel unsurlarından biri olan kadılık kurumu; Osmanlı idarî yönetiminin de en önemli organlarından birisidir. Kadı; bulunduğu yerin adlî en üst idarecisi olduğu gibi mülkî işlerinde en sağlıklı yürütülmesinden sorumludur. Durum böyle olunca kadı tarafından tutulan şeriyye sicilleri de Osmanlı toplumunun kazaî, idarî, sosyal ve iktisadî hayatını anlama ve izah etme konusunda yegâne kaynaklardan biri olmuştur. Zira bir şeriyye siciline kadı tarafından verilen hükümlerin yazılmasının yanında, halkın her türlü şikâyetleri de bu defterlerde kayıt altına alınırdı. İşte kayıt altına alınan bu belgeler Osmanlı toplumunun yaşayışı hakkında her türlü bilgiye birinci elden ulaşmayı mümkün kılmıştır. Fakat Tanzimat dönemi ile birlikte Osmanlı kurum ve müesseselerinin birçoğu ya ıslah edilmiş ya da yeniden oluşturulmuştur. İşte bu ıslahatlar ve oluşum sürecinden şer'î mahkemeler de etkilenmiş bu durum şeriyye sicillerinin belge türlerine ve içeriğine de etki etmiştir. Daha öncesinde toplum hayatına dair pek çok bilgiye şeriyye sicilleri vasıtası ile ulaşmak mümkünken Tanzimat sonrasında ulaşılan bilgi mahiyeti ve bilgi türü sınırlanmıştır. Söz konusu bu çalışmamızda; 7749 no'lu Malatya Şeriyye Sicil Defterinin tanımı ve transkripsiyonu, kaydedilen belgelerden Malatya hakkında değerlendirme, hükümlerin özeti ve konularına göre tasnifi yapılmıştır. 7749 no'lu Malatya Şeriyye Sicilinde Malatya'nın sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki ve siyasi hayatı hakkında bilgi sahibi olmaktayız. Anahtar kelimeler: Kadı, şeriyye Sicili, Malatya, Müslüman, Gayrimüslim, Kadın, ErkekÖğe Osmanlı Devleti'nin Halep ve civarına Çerkesleri iskânı (1856-1914)(İnönü Üniversitesi, 2019) Polat, HabibeOsmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik hayatı için önemli bir hadise olan Kırım ve Kafkas muhacirlerinin Osmanlı topraklarına göçü ve iskânı meselesine (1856-1914) dair; hem genel çalışmalar hem de mahallî çalışmalar yapılmıştır. Ancak yapılan bu çalışmalar daha ziyade Osmanlı'nın Rumeli ve Anadolu vilayetleri ile sınırlı kalmıştır. Yine yapılan çalışmalar genelde muhacir iskânını izah etmeye, özelde ise bir vilayete Çerkes, Nogay, Çeçen gibi Kafkas halklarının iskânı meselesine dair çalışmalar olarak sınırlıdır. Fakat söz konusu dönem aralığında Osmanlı'nın Arap vilayetleri dâhilinde olan Halep ve civarına da çok sayıda muhacir iskânı gerçekleşmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada iki temel hedef amaçlanmıştır. Birincisi, 1856-1914 yılları arasında Halep ve civarına Çerkeslerin iskânı konusu ile mahallî bir çalışma, ikincisi Osmanlı Devleti'nin bu bölgelere Çerkes iskânı ile politik maksadının ne olduğudur. Halep ve civarına Çerkeslerin iskân edilmesi Osmanlı Devleti'nin umumi iskân siyasetinin örnek bir uygulamasıdır denilebilir. Bu çalışmada söz konusu bölgeye Çerkeslerin iskânı süreci ele alınarak yapılan işler ve bu işler sırasında karşılaşılan sosyal-malî sıkıntılar izah edilmektedir. Osmanlı Devleti'nde, Çerkeslerin; 1853-1856 Kırım Harbi sonrası, 1862-1864 Rus-Çerkes Harbi süreci ve sonrası ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi ile 1914 senesine kadar Osmanlı topraklarına muhacereti ve Çerkeslerin, önce Rumeli'ye sonra da Halep ve civarına iskânları ele alınmıştır. Ayrıca Çerkeslerin, iskân sürecindeki, yol güzergâhları ve yolculuk esnasında yaşanan hadiseler, zorluklar hakkında izahlar yapılmıştır. Yine bu çalışmada Çerkeslerin, Halep ve civarında iskân edildikleri yerler, Osmanlı Devleti'nin bu mahalleri seçmekteki maksadı izah edilmiştir. Bu maksadın gerçekleşmesi sürecinde Osmanlı idarecilerinin ve yerleştirilen Çerkeslerin yerli ahali ile karşılştıkları; asayiş, sağlık meseleleri ve politik çözümler tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Göç, Muhacir, İskân, Halep ve civarı.Öğe XIX. YÜZYILIN SONLARINDA OSMANLI’DA EĞİTİMİN İYİLEŞTİRİLMESİ GİRİŞİMLERİ ÇERÇEVESİNDE GAYRİMÜSLİM VE YABANCI OKULLAR(2021) Polat, HabibeTanzimat sonrası süreçte Osmanlı Devleti’nin tebaasına bakış açısında değişimler söz konusu olmaya başlamıştır. Eğitim politikalarını da bu çerçevede değerlendirmek elzemdir. Siyasî koşulların hazırladığı bu zeminde özellikle gayrimüslimlere tanınan hakların sınırları genişletilmiştir. Hukuk, vergilendirme, askerlik gibi konuların yanında açacakları okullar da sistem içerisinde yerini bulmaya başlamıştır. Bu hakların verilmesiyle yüzyılın sonuna kadar devam edecek olan gayrimüslim ve yabancı okullar meselesi ortaya çıkmıştır. Bilhassa XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra eğitim kurumlarının gelişmesine ve taşra ile Rumeli’de yaygınlaşmasına paralel olarak gayrimüslim ve yabancı okullarının da sayısı artmıştır. Bunun bir sonucu olarak söz konusu okulların denetimi meselesi devlet tarafından daha fazla önemsenir hale gelmiştir. Osmanlı Devleti tarafından devamlı suretle, denetimi daha da sağlıklı hale getirmek maksadıyla, yeni kurumlar ve yasalar yürürlüğe sokulmuştur. Bu çalışma, bu sürecin son aşamalarından biri olduğu düşünülen 6 Eylül 1888 Milel-i Gayr-i Müslime ve Ecnebiye Mektepleri Müfettişliğine odaklanmıştır.
