Yazar "Rihawi, Feras" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Hicri 13. yüzyılda vaaz şiiri ve Muhammed Mehdî es-Sayyâdî er-Ravvâs'ın Mişkâtu'l-Yakîn ve Mehaccetu'l-Muttakîn Divanı
    (İnönü Üniversitesi, 2025) Rihawi, Feras; Türkmen, Sabri
    Bu tez, hicrî 13. yüzyılda ortaya çıkan vaaz şiirini ele almakta ve özellikle Muhammed Mehdî es-Sayyâdî er-Râvvâs'ın Mişkâtü'l-Yakîn ve Mehaccetü'l-Muttakîn adlı divanı çerçevesinde kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Muhammed Mehdî es-Sayyâdî er-Râvvâs (1814–1879), Halep merkezli bir mutasavvıf şair olup irşadî, ahlâkî ve tasavvufî yönü güçlü didaktik şiirleriyle tanınan bir isimdir. Çalışmanın amacı, bu dönemdeki edebî üretimin genellikle zayıf ve kısır olduğu yönündeki kanaati sorgulamak ve vaaz şiirinin bu yüzyıldaki canlılığını, işlevini ve edebî değerini ortaya koymaktır. Araştırma konusunun önemi, hem Arap edebiyatında ihmal edilmiş bir alan olan vaaz şiirinin yeniden değerlendirilmesine katkı sağlaması, hem de Râvvâs'ın edebî mirasının ilmî bir çerçevede tespit edilmesine imkân tanımasıdır. Araştırmanın temel problemi, vaaz şiirinin 13. yüzyıldaki nitelikleri, konu alanları ve işlevlerinin neler olduğu, Râvvâs'ın divanındaki yansımalarının hangi yönleriyle öne çıktığı ve diğer şairlerle mukayesede ne tür bir farklılık arz ettiğidir. Bu kapsamda tarihsel yöntem, edebî çözümleme, analitik yaklaşım ve mukayeseli değerlendirme birlikte kullanılmış; incelemede tematik yapı, dil ve üslup özellikleri, tasavvufî semboller, vaazî işlev, estetik unsurlar ve şairin manevi duyarlılığını yansıtan değerler gibi ölçütler dikkate alınmıştır. Bu çerçevede tarihsel, edebî, analitik ve mukayeseli yöntemler kullanılmış; nitel bir araştırma yürütülerek hem içerik hem de estetik boyut üzerinde durulmuştur. Tez, giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında 13. yüzyılın siyasî ve edebî şartları ele alınmış, vaaz kavramı ile onun davet, irşad ve nasihat ile ilişkisi incelenmiş, ayrıca öne çıkan şairler kısaca tanıtılmıştır. Birinci bölümde, bu yüzyıldaki vaaz şiirinin genel özellikleri ve temel temaları ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, Râvvâs'ın şiiri ile çağdaş vaaz şairlerinin şiirleri arasında edebî bir mukayese yapılmış, dua, münâcât, tefekkür, ahlâkî ve toplumsal vaaz gibi müşterek konular analiz edilmiş, ayrıca bu şairleri birleştiren sanatsal özellikler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise Râvvâs'ın hayatı, şahsiyeti ve eserleri üzerinde durduktan sonra divanının ayrıntılı tahliline geçilmiş, özellikle doğrudan vaaz temaları olan hatırlatma, kalp yumuşatma, dinî ve dünyevî nasihat, korkutma ve sakındırma unsurları incelenmiştir. Bu inceleme, Râvvâs'ın şiirinde tasavvufî samimiyetin, ihlâsın ve derin bir imanî duyarlılığın hâkim olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, 13. yüzyılda vaaz şiirinin sadece doğrudan vaaz verici metinlerden ibaret olmayıp aynı zamanda ahlâkî, dinî ve toplumsal boyutları birleştiren bir terbiye ve irşad projesi olduğunu ortaya koymuştur. Râvvâs'ın dili, hem tasavvufî bir derinliği hem de gönülden gelen bir samimiyeti yansıtırken; dönemin diğer şairleri ise aynı dinî ve sosyal ihtiyaçlara farklı üsluplarla seslenmişlerdir. Böylece tez, söz konusu yüzyılın yeniden değerlendirilmesine katkıda bulunmakta, Arap edebiyatında vaaz şiirinin önemini vurgulamakta ve ileride yapılacak araştırmalar için yeni ufuklar açmaktadır.