Yazar "Yüksel, Aleyna" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 4 / 4
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Deprem kaygısı ve sosyal sermaye ilişkisi: Malatya’nın toplumsal yapısı bağlamında bir analiz(2025) Çetintaş, Ahmet; Ersoy, Ersan; Yasuntimur, Ahmet; Yüksel, Aleyna; Korkmaz, AbdullahBu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerinin ardından Malatya’da yaşayan bireylerin deprem kaygısı düzeyleri ile sosyal sermayenin temel bileşenleri (güven, sosyal bağlar ve sosyal normlar) arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Kesitsel tipteki araştırmada, Mayıs 2025’te Malatya il merkezinde yaşayan 677 katılımcıdan yüz yüze anket yoluyla veri toplanmıştır. Deprem kaygısı ile sosyal sermaye boyutları arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla tanımlayıcı istatistikler ile ANOVA analizleri uygulanmıştır. Bulgular, sosyal sermayenin çeşitli boyutlarının deprem kaygısını anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Deprem sonrası güvenlik endişesi artan bireylerin kaygı düzeyleri yükselirken, geleceğe güvenle bakabilenlerde kaygı daha düşüktür. Sosyal destek ve aile içi dayanışması güçlü olan gruplarda kaygı düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Aile ve evlilik ilişkilerinde olumsuzluk yaşayanlar ile depremde yakınlarını kaybedenlerde kaygı anlamlı biçimde artmaktadır. Ayrıca suç ve şiddet algısının yükselmesi, adalet ve kurumsal güvenin azalması kaygıyı artıran diğer önemli faktörlerdir. Sonuçlar, sosyal sermayenin özellikle güven, dayanışma ve sosyal normlara ilişkin boyutlarının deprem kaygısını azaltmada koruyucu bir rol oynadığını ve afet sonrası psikolojik iyileşme için kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.Öğe Dijital Panoptikonun Gölgesinde: Çalışma Sosyolojisinin Dönüşen Ufuklarında Platform Emekçiliği(2025) Yüksel, AleynaSanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişle birlikte dönüşen üretim ilişkileri, emek süreçlerini yeniden yapılandırmıştır. Bu dönüşümle birlikte emeğin niteliği değişmekte, çalışanlar dijital sistemler ve algoritmalar aracılığıyla denetim altında kalmaktadırlar. Bu çalışma, dijitalleşme ekseninde şekillenen platform ekonomisinin, emek süreçleri üzerindeki etkisini çalışma sosyolojisi çerçevesinde ele almaktadır. Özellikle Fordist üretim biçiminin yerini esnek üretim modellerine bıraktığı günümüzde, denetim ve kontrol mekanizmalarının da dönüşüme uğradığı gözlemlenmektedir. Braverman’ın emek süreci kuramı ve Foucault’nun disiplin toplumuna dair analizleri üzerinden, dijital platformlardaki algoritmik yönetim, kullanıcı puanlaması ve görünmez emek gibi uygulamalar değerlendirilmekte; böylece yeni bir dijital disiplin rejiminin izleri sürülmektedir. Ayrıca işçilerin bu yeni dijital düzen karşısında geliştirdikleri örgütlenme çabaları ve stratejiler de çalışmada kısaca ele alınmakta, dijital emek ortamında kolektif dayanışma ve direniş olanakları tartışılmaktadır. Literatür taramasına dayanan bu kuramsal değerlendirme, çalışma sosyolojisinin dijital çağda karşılaştığı dönüşümleri kavramsal bir çerçeveye oturtarak, emeğin denetimi ve öznelik biçimlerinin nasıl yeniden üretildiğine dair eleştirel bir perspektif sunmaktadır.Öğe Kentsel ve Kırsal Mekanlarda Giyim Tüketimi ve İsrafı: Farklılıkların Ardında Yatan Dinamikler(2025) Poyraz, Tuğça; Yüksel, AleynaModernleşme ile birlikte hızlı moda (fast fashion), kullan-at, aşırı tüketim, teknolojik gelişmeler, e-ticaret, reklam ve pazarlama stratejileri tüketimin anlamını değiştirerek sahte ihtiyaçlar yaratmış ve böylece israfı doğurmuştur. Giyim ve moda endüstrisi sektöründe yaşanan gelişmeler giyim harcamalarını arttırmış, tüketimin merkezi olarak görülen kentler ve çevresinde yer alan kırsal mekanlar tüketim kültüründen etkilenmiştir. Bu kapsamda araştırma, giyim tüketimi ve israfının kentsel ve kırsal mekanlardaki durumunu anlamak ve karşılaştırabilmek adına bireylerin tüketim ve israf pratiklerini, bakış açılarını ve bu yönde aldıkları önlemleri kendisine konu edinmiştir. Araştırmanın kent sahası, Ankara ilinin Çankaya ilçesi olarak belirlenirken kırsal saha Kastamonu iline bağlı Seydiler ilçesinde yer alan Emreler, Terzi ve Hatip Köyleri olmuştur. Nitel araştırma yöntemine dayalı fenomenolojik araştırma deseninin kullanıldığı çalışmada kentte 16, kırsalda 14 katılımcı olmak üzere toplamda 30 kişiyle derinlemesine görüşmelere ek olarak katılımlı gözlemler yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, kentsel ve kırsal mekanların kendine özgü sosyo-kültürel özelliklerine bağlı olarak bireylerin giyim tüketimine ve israfına yönelik bakış açıları, uygulamaları ve aldıkları önlemler farklılık göstermiştir.Öğe Merkez ve Periferi Arasında: Rusya’daki Hakas Türklerinin Etnik Konumu(2025) Yüksel, AleynaHakaslar tarihsel süreç boyunca kendilerine ait din, dil, gelenek ve kültüre sahip özgün bir etnik grup olarak var olmuştur. Zamanla çeşitli devletlerin egemenliği altında kalarak kendi etnik kimliklerini koruma mücadelesi vermişlerdir. Başta Moğolistan ve sonrasında Rusya’nın yayılmacı politikaları nedeniyle kültürel açıdan hegemonik güçlere uyum sağlamak zorunda kalmışlardır. Bugün Hakaslar, Rusya Federasyonu’na bağlı Hakasya Cumhuriyeti statüsüne sahip olmakla birlikte ekonomik bağımlılığını Rusya üzerinden karşılayan ve merkezi yönetimin Rus merkezli kimlik inşası politikaları sonucunda demografik yapısı ve kültürel kimliği giderek zayıflayan bir etnik azınlık konumuna gelmiştir. Hakaslar, Rusya Federasyonu’nda nüfusları gün geçtikçe azalan bir topluluk olsalar da özgün kimliklerini koruma çabalarını sürdürmektedirler. Bu çalışma, sosyolojik bağlamda Hakasların etnik grup olarak tanımlanmasını etik yaklaşım perspektifinden, ikincil veri analizi yöntemiyle ele almakta ve Michael Hechter’in İç Sömürgecilik modeli çerçevesinde kuramsal bir açıklama sunmaktadır. Literatürde Hakas etnik kimliği üzerine gerçekleştirilen çalışmaların sınırlı olması ve mevcut araştırmalarda sosyolojik boyutun yeterince geliştirilmemiş bulunması bu çalışmayı alanyazına katkı sunması bakımından önemli kılmaktadır.
