Yazar "Abdulaziz, Veysi" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Sühreverdî felsefesinde nefs ve idrak ilişkisi(İnönü Üniversitesi, 2023) Abdulaziz, Veysi; Onay, Hamdi"Sühreverdî Felsefesinde Nefs ve İdrak İlişkisi" konulu çalışmada Sühreverdî'nin nefs ve idrak görüşleri ele alınmıştır. Nefs ve idrak konusu, Sühreverdî'nin nur teorisiyle şekillendirdiği felsefesinin temel kavramlarındandır. Sühreverdî'nin nefs ve idrak teorisi; nur, nefs, akıl ve beden çerçevesinde fizik ile metafizik arasında bağlantı kurularak şekillenmiştir. Filozof; nefsi yönetici nur, aklı soyut nur, bedeni ise cisim olarak değerlendirmiştir. Nefs ve nefsin bir kuvvesi olan aklı ulvî âlemlere, bedeni ise suflî dünyaya teşmil etmiştir. Bu bağlamda nefsin ezelî olmamakla birlikte ebedî olduğunu fakat bedenin ölümlü olduğunu savunur. İdrak düşüncesinin temeline nefsi koyan filozof, nefsten bağımsız bir idrakin meydana gelemeyeceğini savunur. Dış dünya ile iletişim kurulmasını sağlayan dış idrak güçlerinin işlevleriyle şeylerin özellikleri idrak edilir. Bu idrak etme biçimi sadece madde âlemiyle ilgili olsa da bu duyular ile elde edilen bilgiler gayri maddî alan olan nefs âlemine taşınır. Sevgi-nefret, faydalı-zararlı, iyi-kötü, güzel-çirkin, hoş-nahoş gibi hükümleri ise iç idrak güçleriyle idrak eden insan, kabul veya ret eylemlerini de yine iç idrak güçleri vasıtasıyla uygular, bu iç idrak güçlerinin de temelinde nefs mevcuttur. Çalışmada filozofun, nefsin mahiyeti, türleri, nefs beden ilişkisi, nefsin hudusu ve nefsin bekası hakkındaki görüşleri araştırılmış nefsin bekasına bağlı olarak tenasüh konusundaki görüşlerine değinilmiştir. Nefsin yönetimi altında olan idrakin mahiyeti, nefs ve idrak ilişkisi, idrak etmede nefsin iç ve dış idrak güçleri üzerindeki etkisi filozofun perspektifinden bakılarak ortaya konulmuştur. Ayrıca sezgisel ve aklî idrak etme türlerinin incelenmesi de idrak konusuna bağlı olarak ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Sühreverdî, İşrâkîlik, Nefs, İdrak, Nur, Sezgi.
