Yazar "Akdeniz, Mustafa" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Said Halim Paşa'nın toplum ve din anlayışı
    (İnönü Üniversitesi, 2026) Akdeniz, Mustafa; Onay, Hamdi
    Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde tecrübe ettiği ve Said Halim Paşa tarafından buhran olarak kavramsallaştırılan varoluşsal krizi, Paşa'nın entelektüel çözüm önerisi olan İslamlaşmak tezi ekseninde, modern din sosyolojisinin teorik ve kavramsal çerçevesiyle analiz etmektedir. Paşa, imparatorluğun krizini salt siyasi, askeri veya ekonomik bir gerileme olarak okuyan dönemin yaygın analizlerinden ayrılarak, sorunu medeniyetin kurucu ilkelerinden ve toplumsal bağlarından kopuş olarak tanımlayan derinlikli bir teşhis ortaya koymuştur. Ona göre buhranın temel nedeni, Batı'nın kurumsal ve ahlaki yapısının körü körüne taklit edilmesi sonucunda İslam toplumunun organik bütünlüğünü sağlayan inanç, ahlak, toplum ve siyaset arasındaki hiyerarşik bağın kopması ve bunun neticesinde ortaya çıkan toplumsal anomidir. Paşa'nın İslamlaşmak projesi, ideolojik bir slogan veya siyasi bir refleksten ziyade, İslam'ın özüne dönüşü esas alan, ahlak ve hikmet merkezli bir ıslah anlayışını temsil eder. Bu proje, İslam'ı yalnızca bir inanç sistemi değil, aynı zamanda toplumun maddi ve manevi tüm yapısını kuşatan organik bir hayat nizamı olarak konumlandırır. Bu bağlamda Paşa, Batı'nın materyalist modernleşme paradigmasına karşı, İslam'ın kendi rasyonalitesine dayalı bir ilerleme modeli sunar. Araştırma, Paşa'nın düşünsel sistemini Émile Durkheim'ın anomi ve toplumsal dayanışma, Max Weber'in rasyonelleşme gibi klasik sosyoloji kavramlarıyla diyalog içinde okumayı hedeflemektedir. Bu suretle, Paşa'nın sadece bir siyasetçi veya İslamcı düşünür değil, aynı zamanda Batı-dışı modernleşme tecrübesine özgün bir sosyolojik model sunan ve İslam Sosyolojisi disiplininin temellerini atan bir mütefekkir olduğu tezi işlenmektedir. Çalışma, Paşa'nın entelektüel mirasının, din-toplum ilişkisi ve modernleşme tartışmaları için güncelliğini koruyan yerel ve otantik bir perspektif sunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.