Yazar "Karadağ, Nazım" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 3 / 3
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Algılanan Özgürlük-Din İlişkisi Ölçeği (AÖDİÖ): Bir Ölçek Geliştirme Çalışması(2025) Karadağ, Nazım; Eroğlu, GültekinBu makale, “Üniversite Öğrencilerinin Perspektifinde Özgürlük ve Din İlişkisi Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma” başlıklı doktora tezi için üretilmiş bir ölçek çalışmasını bilim dünyasına tanıtmak üzere hazırlanmıştır. Din “bağlanma” ile varlığını ortaya koyarken özgürlük “engellenmeme” ile kendisini tanımlamaktadır. Özgürlük ve din kavramları bir arada düşünüldüğünde ortaya çıkan ilişkiden tezat gibi duran “Din, özgürlüğü sınırlandırır mı?” ya da “Din, özgür mü kılar?” tarzında sorular karşımıza çıkmaktadır. Bu sorulara objektif cevapların verilemeyeceği, özgürlük-din ilişkisinin bireylerce farklı algılandığı ve farklı boyutlarının olabileceği araştırmacı tarafından sezilmiştir. Bu sebeple özgürlük-din ilişkisi üzerine hassas ve nicel saha çalışmaları yapabilmek amacıyla bir ölçeğe ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda ölçek geliştirme çalışması yapılmıştır. Araştırma için geliştirilen ölçeğin adı “Algılanan Özgürlük-Din İlişkisi Ölçeği (AÖDİÖ)”dir. Çalışmanın amacı, özgürlük ve din ilişkisinin hangi boyutlarda ve nasıl algılandığını ölçebilecek bir ölçek geliştirme sürecini ve sonuçlarını ortaya koymaktır. İnsanın kaynaklık ettiği olaylarda ve bazı konu, kavram ya da ilişkiler üzerine oluşan algılarda sosyal gerçekliğe ulaşmak için nitel çalışmalar yapmak gerekir. Bilinen ve oluşan bu farkındalık ile ilk olarak yapılan literatür çalışmasından sonra ölçeğe ön hazırlık mahiyetinde nitel bir çalışma yapılmıştır. Nitel çalışma ölçek geliştirme aşamasına katkı sağladığı gibi ölçeğin geçerliliği için önemli ve tutarlı sonuçlar vermiştir. Sonrasında, bu nitel araştırmanın verilerinden faydalanarak madde havuzu oluşturulmuştur. Ölçeği geliştirme sürecinde asıl uygulamaya geçmeden önce 30 öğrenciyle pilot uygulaması yapılmış ve uzman görüşlerine başvurulmuştur. Uzman görüşleri ve pilot uygulama sonuçlarına göre 35 maddeden oluşan bir ölçek formuna ulaşılmıştır. Ölçeğin uygulanabilmesi için araştırma evreni olarak İnönü Üniversitesi öğrencileri, örneklem grubu ise bu evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 550 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklem grubunun %51,5’i (n꞊283) kadın, %48,5’i (n꞊267) ise erkektir. Üniversite öğrencilerinin içinde bulunduğu yaş aralığı gençlik döneminin son evresine denk gelmektedir. Üniversite öğrencileri bu dönemde kişilik ya da kimlik arayışı diyebileceğimiz bir varoluş tanımlamasına ihtiyaç duyarlar. Düşünce ve inanç konusunda kararlı olma girişiminde bulunurlar. Bu gerekçeler doğrultusunda üniversite öğrencileri örneklem olarak tercih edilmiştir. Onay alan 35 maddelik ölçek formu örnekleme uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 2022 programı ile dijital ortama aktarılmıştır. Verilerin KMO değeri .817 olarak bulunmuş, aldığı değer yeterli görülmüştür. Sonrasında ölçeğin açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile güvenirlik hesaplama uygulamaları yapılarak süreç sonlandırılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) (maddeler toplam korelasyon değeri .50 üstü, 17 maddelik, üç boyutlu) ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (DFA) sonucunda hesaplanan uyum indeksi değerleri χ2/sd= 2.866, SRMR= .060, RMSEA= .058, NFI= .882, NCFI= .784, CFI= .919, GFI= .932 bulunmuş ve daha sonrasında da güvenirlik hesaplama uygulamaları yapılmıştır. Cronbach Alpha değerlerinin (bireysel boyutta .795, toplumsal boyutta .742 ve siyasi boyutta .784) ve Test-Tekrar-Test değerlerinin (bireysel boyutta .86, toplumsal boyutta .84 ve siyasi boyutta .88) yeterli düzeyde değerler aldıkları görülmüştür. Sonuç olarak bireysel din özgürlüğü (4 madde), toplumsal din özgürlüğü (5 madde) ve siyasi din özgürlüğü (8 madde) olmak üzere toplamda 17 maddeden oluşan üç boyutlu “Algılanan Özgürlük-Din İlişkisi Ölçeği (AÖDİÖ)” adında özgün bir veri toplama aracı geliştirilmiştir.Öğe Üniversite öğrencilerinin perspektifinde özgürlük ve din ilişkisi üzerine sosyolojik bir araştırma(İnönü Üniversitesi, 2024) Karadağ, Nazım; Eroğlu, GültekinAraştırmanın konusu özgürlük ve din ilişkisidir. İnsanlığın tarihsel sürecinde özgürlük ve din ilişkisi, her zaman için güncelliğini koruyan ve üzerine araştırma yapılması gereken bir konu niteliği taşımaktadır. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin günümüzde özgürlük ve din ilişkisini hangi boyutlarda ve nasıl algıladıklarını keşfetmeye yönelik bir araştırmadır. Özgürlük ve din birçok gerekçe ile birbiriyle ilişkili olgulardır ve bu iki olgu arasındaki ilişkinin boyutlarını belirlemek amacıyla din sosyolojisi alanında böyle bir çalışmanın yapılması hedeflenmiştir. Çalışma giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; araştırmanın problem durumu, amacı ve önemi belirtilmiş olup sınanması öngörülen hipotezler verilmiştir. Birinci bölümde; özgürlük ile din kavramlarının tanımları, din ve toplum ilişkisinin karşılıklı etkileşimi, özgürlük kavramının felsefi ve sosyolojik bağlamı, tarihçesi, İslam inancı açısından özgürlük kavramının konumlandırılışı ile özgürlük ve din ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde; araştırmanın modeli, deseni, örneklemi ve yöntemi verilmiştir. Araştırma, keşfedici desen çalışmalarında uygun görülen nicel çalışmayı destekleyici nitel bir çalışma ile yapıldığından araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Nitel çalışma iki aşamalı şekilde gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, özgürlük ve din ilişkisinin kodları bulunarak üç boyutta (bireysel, toplumsal, siyasi) kategorize edilmiştir. İkinci aşamada, nitel çalışmaya katkı sağlayan katılımcıların özgürlük ve din ilişkisini daha çok hangi cümlelerle ifade ettikleri belirlenmiş ve bu verilerden hareketle nicel çalışma için "Algılanan Özgürlük-Din İlişkisi Ölçeği" adında özgün bir ölçek geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek dört farklı üniversitede (Dicle Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi), üç farklı fakültede (İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Yetenek Sınavıyla Öğrenci Alan Bölümler) birinci ve dördüncü sınıflarda öğrenim gören öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler dijital ortama yüklenmiş ve istatiksel işlemler SPSS 22 programı ile yapılmıştır. Üçüncü bölümde; araştırmadan elde edilen bulgular tablolar şeklinde verilmiş ve yorumlanmıştır. Son bölümde ise bulgular ve literatürden hareketle hipotezlerin geniş bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuçlara göre üniversite öğrencilerinin özgürlük ve din ilişkisi algıları bağımsız değişkenlere göre farklılık göstermekle birlikte özgürlük ve din ilişkisi algılarında farklı boyutlar mevcuttur. Kendini dindar olarak gören üniversite öğrencilerinin bireysel boyutta kendilerini özgür hissettikleri ancak toplumsal boyutta özgürlükleri sınırlandırdıkları ve siyasi boyutta ise çoğunluğunun özgürlük talep ettiği görülmüştür. Kendini az dindar gören ya da dindar olarak görmeyen üniversite öğrencileri ise bireysel boyutta kendilerini özgür hissetmedikleri, toplumsal boyutta özgürlükleri sınırlamadıkları ve çoğunluğunun siyasi boyutta özgürlük talep ettikleri belirlenmiştir. Farklılaşmanın nedenleri arasında özgürlük anlayışı olsa da en önemli faktörün kişinin sahip olduğu inancın etkisi ve dindarlığın ölçüsü olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, özgürlük ve din ilişkisi bağlamında üniversite öğrencilerinin üniversite ve fakülte bazında farklı profiller oluşturdukları görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Algı, Din, Özgürlük, Üniversite Gençliği.Öğe Yunus Emre'nin karizmatik şahsiyetinde din ve toplum anlayışı(İnönü Üniversitesi, 2016) Karadağ, NazımBu araştırma, "Felsefe ve Din Bilimleri" alanı bünyesinde Türk tasavvufunun öncülerinden Yunus Emre'yi, karizmatik şahsiyeti kapsamında ele alarak sosyolojik yönden incelemeyi amaç edinmektedir. Bu çalışma "Yunus Emre'nin Karizmatik Şahsiyetinde Din ve Toplum Anlayışı" konusu üzerine "Tümevarım" yöntemiyle ele alınmış bir çalışmadır. Çalışmanın ilk bölümünde teorik bilgiler üzerine yapılan çalışmalara ön hazırlık mahiyetinde yer verilmiş ve daha sonraki çalışmalar teorik bilgiler üzerine oturtulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın teorik kısmı verildikten sonra ikinci ve üçüncü bölümde ise Yunus Emre'nin şiirlerinden yola çıkılmış olup, Yunus Emre'nin hayatı ve yaşadığı döneme dair bilgiler verilerek çalışmanın anlaşılır olması sağlanmıştır. Dünyaca tanınmış Yunus Emre'nin neden toplum tarafından "Bizim Yunus" olarak kabul gördüğü ve Yunus'u "Yunus" yapan karizmatik şahsiyeti, dördüncü bölümde ele alınıp işlendi. Beşinci bölümde ise Yunus Emre'nin "Aşk" , "Birey" ve "Birlik" sözcükleri anahtar kelimeler olarak ele alınmış olup "Birey" , "Toplum" ve "Din" kavramlarından yola çıkılarak şairin nasıl bir dünya görüşü ortaya koyduğu ifade edilmeye çalışılmıştır.
