Yazar "Onur, Zafer" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Hint alt kıta medreselerinde Arapça öğretimi: Diyobend Daru'l Ulûm örneği
    (İnönü Üniversitesi, 2025) Onur, Zafer; Meşe, Ramazan
    Bu çalışma, Hint alt kıtasında Arapça öğretiminin tarihî gelişimini ve bu geleneğin modern dönemde en etkili temsilcisi olan Diyobend Daru'l Ulûm Medresesi örneğinde aldığı kurumsal biçimi incelemektedir. Tezin birinci bölümünde, Hint alt kıtasının terminolojik kökeni, etimolojisi, coğrafî sınırları ve tarihî arka planı ele alınmış; bölgenin siyasal yapısı, dilsel çeşitliliği ve özellikle Urduca'nın İslâmî ilimlerdeki rolü değerlendirilmiştir. Gazneliler, Delhi Sultanlığı ve Babürlüler dönemlerinde teşekkül eden ilmî miras ile İngiliz sömürgeciliğinin medreseler üzerindeki etkisi analiz edilerek Diyobend'in doğduğu tarihî zemin ortaya konulmuştur. İkinci bölüm, Arapça öğretiminin bölgedeki seyrini sistematik olarak incelemekte; İslâm dünyasında medresenin ortaya çıkışından başlayarak Hint alt kıtasındaki dil eğitiminin tarihsel dönüşümü ele alınmaktadır. Bu çerçevede Gazneliler'den İngiliz sömürge dönemine kadar Arapçanın tedris sistemindeki konumu açıklanmış; 1857 sonrasında Diyobend, Aligarh, Nedvetu'l-Ulemâ ve Medresetü'l-İslâh gibi hareketlerin eğitim anlayışları karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise Diyobend medresesinin kuruluşu, fikrî arka planı, idarî yapısı ve müfredat düzeni ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Özellikle Dirâsetü'l-Fazîla (Âlimiyye) programı ekseninde Arapça öğretiminin metin merkezli ve tedrîcî yapısı; sarf, nahiv, belâgat ve edebiyat alanlarında okutulan temel klasik eserlerin pedagojik işlevi analiz edilmiştir. Bulgular, Diyobend'in Arapçayı sadece bir dil değil, İslâmi düşüncenin anlaşılmasında temel bir ilmi omurga olarak konumlandırdığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, Hint alt kıtasındaki Arapça tedris geleneğinin bütüncül bir resmini sunmakta ve Diyobend modelinin modern dönemdeki ilmî sürekliliğini ortaya koymaktadır.