Trol orduları ve dijital propaganda: Ukrayna-Rusya savaşı örneğinde trol hesapların rolü ve stratejileri

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorÇetin, Nida Sümeyya
dc.contributor.authorDurmaz, Uğur
dc.date.accessioned2026-02-24T13:02:51Z
dc.date.available2026-02-24T13:02:51Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Ana Bilim Dalı
dc.description.abstract21. yüzyılın başlarından itibaren gündelik hayatta yer almaya başlayan dijital teknolojilerin hızlı bir şekilde gelişmesi ve yaygınlaşması, pek çok alanda olduğu gibi propaganda faaliyetlerinde de köklü bir değişime neden olmuştur. Dijital çağ, devletler ve topluluklar arasındaki çatışmalarda yeni bir cephe açmış, sosyal medya platformları ve dijital iletişim araçları propaganda faaliyetlerinin merkezi haline gelmiştir. Bu propaganda faaliyetlerinde, belirli bir amaç ve hedef doğrultusunda genellikle dezenformasyon yaymak, toplumsal algıyı manipüle etmek ve kamuoyunu yönlendirmek amacıyla oluşturulan sahte veya anonim sosyal medya hesapları ciddi bir rol üstlenmektedir. Yaygın kullanımıyla 'trol' olarak anılan bu hesaplar, özellikle kriz ve savaş dönemlerinde propaganda aracı olarak etkin şekilde kullanılmaktadır. 24 Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması ile başlayan Ukrayna ve Rusya arasındaki çatışmanın propaganda ayağındaki trol hesaplar oldukça aktif bir rol oynamıştır. Çalışmada, Ukrayna ve Rusya'nın sosyal medyada yürüttükleri, trol hesaplar üzerinden şekillenen dezenformasyon kampanyaları, propaganda ve bilgi savaşları incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında aktif olarak kullanılan trol hesapların, X platformundaki paylaşımları içerik analizi yöntemi ile incelenerek, paylaşımlarda kullanılan içerik türleri ve kullanılan dil analiz edilmiştir. Araştırma, iki ülkenin dijital propaganda stratejilerini ve trol hesapların propaganda faaliyetlerinde oynadığı rolü değerlendirerek, modern dönemdeki çatışma ortamlarında, dijital propagandanın da güçlü bir üstünlük aracı haline geldiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, 1 Ocak 2024 – 1 Ocak 2025 tarihleri arasında paylaşılan 60 adet X (Twitter) paylaşımı, amaçlı örneklemle seçilerek nicel ve nitel içerik analizi metotlarıyla incelenmiştir. Sonuç olarak incelenen trol hesapların farklı ülkeleri destekliyor olmalarına rağmen oransal olarak aynı türden propaganda içeriklerine başvurdukları tespit edilmiştir. Güven zedeleme, korku yaratma ve aşağılama gibi söylemlerin, trol paylaşımlarında sık sık kullanıldığı anlaşılmıştır.
dc.description.abstractThe rapid development and proliferation of digital technologies, which have started to take place in daily life since the beginning of the 21st century, have caused a radical change in propaganda activities as in many other areas. The digital age has opened a new front in conflicts between states and communities, and social media platforms and digital communication tools have become the center of propaganda activities. In these propaganda activities, fake or anonymous social media accounts, which are generally created to spread disinformation, manipulate social perception and direct public opinion in line with a specific purpose and goal, play a serious role. These accounts, commonly referred to as 'trolls', are effectively used as propaganda tools, especially in times of crisis and war. Troll accounts have played a very active role in the propaganda leg of the conflict between Ukraine and Russia, which began with Russia's attack on Ukraine on February 24, 2022. The study examines the disinformation campaigns, propaganda and information wars carried out by Ukraine and Russia on social media, shaped by troll accounts. Within the scope of the study, the posts of troll accounts actively used during the Russia-Ukraine war on the X platform were examined using the content analysis method, and the types of content and language used in the posts were analyzed. The research aims to evaluate the digital propaganda strategies of the two countries and the role played by troll accounts in propaganda activities, and to reveal that digital propaganda has become a powerful tool of superiority in modern conflict environments. In the study, 60 X (Twitter) posts shared between January 1, 2024 and January 1, 2025 were selected with a purposeful sample and examined using quantitative and qualitative content analysis methods. As a result, it was determined that the troll accounts examined resorted to the same types of propaganda content proportionally, despite supporting different countries. It was understood that discourses such as undermining trust, creating fear and humiliation were frequently used in troll posts.
dc.identifier.endpage150
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5NNqZKwwGohPh6_KCcfp-m1aNY69oGRhU58o_tRGRQvwAHi4vwWNW6hf1US1jzqR
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/106919
dc.identifier.yoktezid948062
dc.language.isotr
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260224
dc.subjectGazetecilik
dc.subjectJournalism
dc.titleTrol orduları ve dijital propaganda: Ukrayna-Rusya savaşı örneğinde trol hesapların rolü ve stratejileri
dc.title.alternativeTroll armies and digital propaganda: The role and strategies of troll accounts in the case of the Ukraine-Russia war
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Sosyal Bilimler Enstitüsü Tez Koleksiyonu