Kesir dereceli kaotik osilatörler ile stokastik optimizasyonalgoritmalarının performansının artırılması

dc.contributor.advisorAteş, Abdullah
dc.contributor.authorCavlak, Yakup
dc.date.accessioned2024-08-11T19:26:05Z
dc.date.available2024-08-11T19:26:05Z
dc.date.issued2024
dc.departmentEnstitüler, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalıen_US
dc.description.abstractBu tez çalışmasında öncelikle sezgisel veya meta sezgisel optimizasyon algoritmalarının ilham kaynağı ve matematiksel modeli gibi temelleri incelenmiştir. Daha sonra bu algoritmaların rastsal hareket süreçlerine katkı sağlayacak olan kesir dereceli kaotik osilatör yapılarının matematiksel modelleri detaylarıyla irdelenmiştir. Sonraki bölümde çalışma içerisinde kullanılacak olan Aquila optimizasyon (AO) algoritması ve matematiksel temelleri detayları incelenmiştir. Algoritmanın mühendislik problemlerindeki performansının gösterilmesi için gerçek bir mühendislik problemi olan maya kurutma sistemi için kontrolör tasarımı yapılmış ve sonuçlar literatürdeki referans sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Son bölümde ise kullanılan AO algoritması önceki bölümlerde açıklanmış olan kesir dereceli kaotik osilatörler ile güncellenerek kesir dereceli kaotik osilatör tabanlı Aquila Optimizasyon (KDKOTAO) algoritması önerilmiştir. Elde edilen sonuçlar temel AO metodu sonuçları ve literatürde çok kullanılan diğer optimizasyon algoritmaları sonuçlarıyla karşılaştırmalı olarak temel karşılaştırma fonksiyonları üzerinden sunulmuştur. Daha sonra önerilen algoritmanın performansını göstermek için zor bir mühendislik problemi olan kesir dereceli Lorenz kaotik osilatörünün parametreleri kaotikliği maksimize edecek şekilde optimize edilmiştir. Elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Sonuçlardan da görüldüğü gibi önerilen kesir dereceli kaotik osilatör tabanlı algoritmik yapı farklı boyuttaki karşılaştırma problemlerinde üstün performans gösterdiği gibi kesir dereceli Lorenz osilatör tasarımında da üstün optimizasyon performansı göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Aquila Optimizasyon, Kaotik, Lorenz, Lyapunoven_US
dc.description.abstractIn this thesis, firstly, the foundations such as the inspiration source and mathematical model of heuristic or meta-heuristic optimization algorithms have been examined. Then, the mathematical models of fractional-order chaotic oscillator structures that will contribute to the stochastic motion processes of these algorithms have been thoroughly analyzed with details. In the following section, the Aquila Optimization (AO) algorithm and its mathematical foundations, which will be used in the study, have been thoroughly examined. Controller design has been carried out for a real engineering problem, which is the yeast drying system, and the results have been compared with reference results in the literature. In the final section, the AO algorithm used in this study has been updated by incorporating the fractional-order chaotic oscillators explained in the previous sections, resulting in the proposal of the Fractional-Order Chaotic Oscillator-based Aquila Optimization (FOCKOTAO) algorithm. The obtained results have been presented through comparative analysis with the basic AO method results and results from other commonly used optimization algorithms in the literature using fundamental benchmark functions. Subsequently, to demonstrate the performance of the proposed algorithm, the parameters of a challenging engineering problem, the fractional-order Lorenz chaotic oscillator, have been optimized to maximize its chaotic behaviour. The results have been presented comparatively. As evident from the results, the proposed fractional-order chaotic oscillator-based algorithm not only demonstrates superior performance in various-dimensional comparison problems but also exhibits superior optimization performance in the design of the fractional-order Lorenz oscillator. Keywords: Aquila Optimzation , Chaotic, Lorenz, Lyapunoven_US
dc.identifier.endpage86en_US
dc.identifier.startpage1en_US
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=weFMBHaUra8rsS5wi2bmHMmLWf7NzoAXONLv9fUak_8nWOP6w10vZKwdkrFtTKJB
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/104940
dc.identifier.yoktezid849570en_US
dc.language.isotren_US
dc.publisherİnönü Üniversitesien_US
dc.relation.publicationcategoryTezen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectBilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolen_US
dc.subjectComputer Engineering and Computer Science and Controlen_US
dc.titleKesir dereceli kaotik osilatörler ile stokastik optimizasyonalgoritmalarının performansının artırılmasıen_US
dc.title.alternativeImproving stochastic optimization algorithm performance withfractional order chaotic oscillatoren_US
dc.typeMaster Thesisen_US

Dosyalar