Obez bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli ve motivasyonel görüşme destekli psikoeğitimin duygusal yeme ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorYıldız, Erman
dc.contributor.authorDurmuş, Yusuf
dc.date.accessioned2026-02-24T13:02:46Z
dc.date.available2026-02-24T13:02:46Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractAmaç: Araştırma, obez bireylerde BDT temelli ve MG destekli psikoeğitimin duygusal yeme ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıl-mıştır. Materyal ve metot: Bu araştırma, randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Diyetisyen polikliniklerine başvuran 116 obez bireyden, katılım kriterlerini karşılayan 84'ü randomize edilerek deney (n=42) ve kontrol (n=42) grupla-rına atanmıştır. Çalışma, 81 katılımcı (40 deney, 41 kontrol) ile tamamlanmış-tır.Deney grubuna sekiz hafta süren, yapılandırılmış bir BDT ve MG temelli psikoeği-tim programı uygulanırken, kontrol grubu standart bakım almıştır.Katılımcıların duy-gusal yeme ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri, girişim öncesi, hemen sonrası ve iki ay sonraki izlemde Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) ile ölçülmüştür. Veriler, iki yönlü karma desenli ANOVA ile analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, müdahalenin hem duygusal yeme (Grup x Zaman Etkileşimi: F(1,79) = 37.263, p < .001, ?p² = 0.321) hem de psikolojik dayanıklılık (Grup x Zaman Etkileşimi: F(1,79) =20.303 , p < .001, ?p² =0.204) üzerinde istatistik-sel olarak anlamlı ve güçlü bir etki yarattığını göstermiştir. Deney grubunda duygusal yeme puanlarında gözlenen anlamlı düşüş ve psikolojik dayanıklılık puanlarında göz-lenen anlamlı artış, iki aylık izlem döneminde de korunmuştur. Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Sonuç: BDT ve MG ilkelerini bütünleştiren psikoeğitim, obez bireylerde hem duygusal yeme davranışını azaltmada hem de psikolojik dayanıklılığı artırmada etkili ve kalıcı sonuçlar sunan bir müdahale modelidir. Anahtar kelimeler: Bilişsel davranışçı terapi, Duygusal yeme, Motivasyonel görüşme, Obezite, Psikiyatri hemşireliği, Psikoeğitim, Psikolojik dayanıklılık
dc.description.abstractObjective: This research was conducted to determine the effect of CBT-based and MI-supported psychoeducation on emotional eating and psychological resilience in individuals with obesity. Material and method: This study was conducted using a randomized control-led experimental design. Of the 116 obese individuals who applied to dietitian outpati-ent clinics, 84 who met the inclusion criteria were randomized into experimental (n = 42) and control (n = 42) groups. The study was completed with 81 participants (40 experimental, 41 control). The experimental group received a structured CBT- and MI-based psychoeducation program over eight weeks, while the control group received standard care. Participants' levels of emotional eating and psychological resilience were measured at baseline, immediately after the intervention, and at a two-month follow-up using the Emotional Eating Scale (EES) and the Psychological Resilience Scale (PRS). Data were analyzed using a two-way mixed-design ANOVA. Results: The analyses revealed that the intervention had a statistically signifi-cant and strong effect on both emotional eating (Group × Time Interaction: F(1,79) = 37.263, p < .001, ?p² = 0.321) and psychological resilience (Group × Time Interaction: F(1,79) =20.303 , p < .001, ?p² =0.204). The significant decrease in emotional eating scores and increase in psychological resilience scores observed in the experimental group were maintained during the two-month follow-up period. No significant changes were found in the control group. Conclusion: Psychoeducation integrating the principles of CBT and MI repre-sents an effective and sustainable intervention model for both reducing emotional ea-ting behaviors and enhancing psychological resilience in obese individuals. Keywords: Psychoeducation, Psychiatric nursing, Obesity, Cognitive behavio-ral therapy, Motivational interviewing, Emotional eating, Psychological resilience.
dc.identifier.endpage127
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vkuOFG5Z_D89ao4x9_RUqtKKR96aPY_AEH6qCUvKUDDE
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/106832
dc.identifier.yoktezid981867
dc.language.isotr
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260224
dc.subjectHemşirelik
dc.subjectNursing
dc.titleObez bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli ve motivasyonel görüşme destekli psikoeğitimin duygusal yeme ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi
dc.title.alternativeThe effect of a cognitive behavioral therapy-based and motivational interviewing-supported psychoeducation program on emotional eating and psychological resilience in individuals with obesity
dc.typeDoctoral Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tez Koleksiyonu