Türkiye'de Deprem Sonrası Müdahalelerde Bulunan Ruh Sağlığı Profesyonellerinde İkincil Travma, Merhamet Yorgunluğu ve Erken Uyumsuz Şemalar Arasındaki İlişkinin Araştırılması

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorSumbas, Ezgı
dc.contributor.authorAkyol, Canan Çitil
dc.date.accessioned2026-04-04T13:14:39Z
dc.date.available2026-04-04T13:14:39Z
dc.date.issued2025
dc.departmentİnönü Üniversitesi
dc.description.abstractDepremler, insanları doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen bir travma türüdür, çünkü deprem sonrası çalışmalarda yer alan uzmanlar yalnızca travma mağdurlarıyla çalışmakla kalmaz, aynı zamanda kendi psikolojik iyilik hallerini koruma sorumluluğuyla da karşı karşıya kalırlar. Ruh sağlığı profesyonelleri, travmatik bir olayı doğrudan yaşamamış olsalar bile, olaya tanık olmak veya etkilenenlerin anlattıklarını dinlemek gibi dolaylı maruziyet nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtileri gösterebilirler. İkincil travma olarak bilinen bu durum, travma mağdurlarıyla çalışan ancak travmatik olayı doğrudan yaşamamış olan bireylerin yaşadığı psikolojik etkileri kapsar. Deprem sonrası çalışmalarda yer alan profesyoneller, sevdiklerini kaybedenler, enkaz altında kalanlar, ampütasyon geçirenler veya afetten etkilenen bölgelerde yerlerinden edilenler de dahil olmak üzere depremin sonuçlarıyla başa çıkmak zorunda olan bireylerle temas halindedir. Deprem müdahalesinde görev alan ruh sağlığı uzmanları bu kişilere psikolojik yardım sağlayabilir. Her bireyin dinlemeye ve anlamaya değer benzersiz bir travma hikayesi vardır ve zaman içinde ruh sağlığı uzmanları ikincil travmaya ek olarak merhamet yorgunluğu gibi duygular yaşayabilir ve bu da rollerini yerine getirmelerini zorlaştırabilir. Türkiye'deki bu araştırma, yüz yüze ve çevrimiçi destek sağlayan ruh sağlığı uzmanları arasında ikincil travma, merhamet yorgunluğu ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki bağlantıyı araştırmaktadır. İlişkisel bir araştırma modeli kullanılarak, merhamet yorgunluğunun ve erken dönem uyumsuz şemaların ikincil travma varyansının %49,7'sine ortaklaşa katkıda bulunduğu ortaya çıkmaktadır. Ve merhamet yorgunluğunun ikincil temayı yordamaktadır. Daha ileri çalışmalar, ikincil travma konusunda eğitim, çalışma alanı ve mesleki deneyim gibi spesifik faktörleri incelemelidir. Bulgular, merhamet yorgunluğunu önlemek veya ele almak için sağlık ve ruh sağlığı profesyonellerine yönelik özel destek programları ve eğitimler oluşturmanın önemini vurguluyor.
dc.identifier.doi10.53487/atasobed.1472347
dc.identifier.endpage47
dc.identifier.issn2822-3160
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage37
dc.identifier.trdizinid1306939
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.53487/atasobed.1472347
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1306939
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/107389
dc.identifier.volume29
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isoen
dc.relation.ispartofCurrent perspectives in social sciences (Online)
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20250329
dc.subjectPsikoloji
dc.titleTürkiye'de Deprem Sonrası Müdahalelerde Bulunan Ruh Sağlığı Profesyonellerinde İkincil Travma, Merhamet Yorgunluğu ve Erken Uyumsuz Şemalar Arasındaki İlişkinin Araştırılması
dc.title.alternativeExploring the Relationship Between Secondary Trauma, Compassion Fatigue, and Early Maladaptive Schemas in Mental Health Professionals Engaged in Post-Earthquake Interventions in Türkiye
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu