Enerji geçişi ve jeoekonomik ilişkilerin dönüşümü
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
İnönü Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/closedAccess
Özet
Enerji, insanlık tarihi boyunca ülkelerin ekonomik kalkınmasında, toplumsal refahında ve uluslararası konumlanışında belirleyici bir unsur olmuştur. Günümüzde ise enerji yalnızca ekonomik bir girdi değil; devletlerin dış politika tercihlerini, güvenlik stratejilerini ve küresel güç dengelerini doğrudan etkileyen stratejik bir araç haline gelmiştir. Enerji kaynaklarının çeşitlenmesi, fosil yakıtlardan yenilenebilir kaynaklara geçiş süreci ve teknolojik gelişmeler, ulusal enerji politikalarının yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Enerji dönüşümleri ekonomik sonuçlarının yanı sıra siyasi ve toplumsal etkiler de doğurmaktadır. Arz ve talep dengelerindeki değişimler ülkelerin üretim yapısını, ticaret ilişkilerini ve kalkınma modellerini dönüştürmektedir. Bu çerçevede enerji güvenliği ve enerji diplomasisi kavramları uluslararası ilişkilerde giderek daha merkezi bir konuma yerleşmektedir. Enerjiye erişim, kaynakların kontrolü ve iletim hatları üzerindeki hâkimiyet; devletler arasında yeni iş birliği alanları oluştururken aynı zamanda rekabeti de artırmaktadır. Böylece jeoekonomik ilişkiler yeniden tanımlanmakta ve enerji, güç projeksiyonunun temel araçlarından biri haline gelmektedir. Bu tezde jeoekonomik bakış açısından hareketle, enerji geçişinin ulusal ve uluslararası ekonomilerde meydana getirdiği değişim ve dönüşüm incelenmiş; enerji ile jeoekonomi arasındaki karşılıklı etkileşim tarihsel ve güncel boyutlarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Seçili ülke örnekleri üzerinden enerji kaynaklarının jeoekonomik yapıdaki rolü değerlendirilmiş; enerji arz güvenliği, diplomasi ve politikaların ekonomik-stratejik sonuçları bütüncül bir perspektifle ele alınmıştır. Bu doğrultuda çalışma, literatüre yeni bir bakış açısıyla katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Energy has been a decisive factor in the economic development, social welfare, and international standing of nations throughout human history. Today, energy is not only an economic input but also a strategic tool that directly influences states' foreign policy choices, security strategies, and global power balances. The diversification of energy sources, the transition from fossil fuels to renewables, and technological advancements necessitate the restructuring of national energy policies. Energy transformations have political and social impacts in addition to their economic consequences. Shifts in supply and demand balances transform countries' production structures, trade relations, and development models. In this context, the concepts of energy security and energy diplomacy are increasingly occupying a central position in international relations. Access to energy, control of resources, and dominance over transmission lines create new areas of cooperation between states while also increasing competition. Thus, geo-economic relations are being redefined, and energy is becoming one of the fundamental tools of power projection. This thesis comprehensively examines the concept of geo-economy; the reciprocal interaction between energy and geo-economy is analyzed in its historical and contemporary dimensions. The role of energy resources in the geo-economic structure is evaluated through selected country examples; and the economic and strategic consequences of energy supply security, diplomacy, and policies are addressed from a holistic perspective. In this respect, the study aims to make a contribution to the literatüre from a different perspective.
Energy has been a decisive factor in the economic development, social welfare, and international standing of nations throughout human history. Today, energy is not only an economic input but also a strategic tool that directly influences states' foreign policy choices, security strategies, and global power balances. The diversification of energy sources, the transition from fossil fuels to renewables, and technological advancements necessitate the restructuring of national energy policies. Energy transformations have political and social impacts in addition to their economic consequences. Shifts in supply and demand balances transform countries' production structures, trade relations, and development models. In this context, the concepts of energy security and energy diplomacy are increasingly occupying a central position in international relations. Access to energy, control of resources, and dominance over transmission lines create new areas of cooperation between states while also increasing competition. Thus, geo-economic relations are being redefined, and energy is becoming one of the fundamental tools of power projection. This thesis comprehensively examines the concept of geo-economy; the reciprocal interaction between energy and geo-economy is analyzed in its historical and contemporary dimensions. The role of energy resources in the geo-economic structure is evaluated through selected country examples; and the economic and strategic consequences of energy supply security, diplomacy, and policies are addressed from a holistic perspective. In this respect, the study aims to make a contribution to the literatüre from a different perspective.
Açıklama
24.08.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Ekonomi, Economics, Enerji
