Orta Çağ Anadolusu'nda tıbbın gelişimive tedavi yöntemleri (4.-15. yüzyıllar)

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorBaşkan, Yahya
dc.contributor.authorGüçlü, Gülay
dc.date.accessioned2026-02-24T13:02:59Z
dc.date.available2026-02-24T13:02:59Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractOrta Çağ, Batı tarihinde yaklaşık olarak 5. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar devam eden bir dönemi kapsamaktadır. Bu dönem, genellikle Antik Roma'nın çöküşü ile başlayıp, 1453 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Konstantinopolis'in fethi ile sonlandırılmıştır. Batı'da toplumsal ve kültürel yapıların büyük ölçüde değişime uğradığı, bilimsel gelişmelerin sınırlı olduğu ve çoğunlukla dini inançların hâkim olduğu bir zaman dilimi olarak kabul edilmektedir fakat; Orta Çağ, sadece Batı dünyasında değil, aynı zamanda Anadolu gibi farklı coğrafyalarda da zengin kültürel etkileşimlerin meydana geldiği, farklı uygarlıkların bilgi birikimlerini birleştirdiği bir geçiş dönemini de temsil etmektedir. Anadolu; Doğu Roma, Türkiye Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı gibi büyük uygarlıkların etkisi ile şekillenmiş bir coğrafya oluşturulmuştur. Bu farklı medeniyetlerin tıbbî mirasları bütünleşerek bölgenin sağlık anlayışını ve tedavi metotlarını etkilemiştir. Bu tezde, Doğu Roma ve 11. yüzyıldan sonra Anadolu'ya gelen Türklere ait devletlerin, 10 tıbbi uygulamaları ayrıntılı bir şekilde araştırılmıştır. Tıbbi tedavi metotlarının hem bilimsel hem de manevi bir çerçevede şekillendiğini, her iki toplumda da halk sağlığı önlemlerinin ve karantina uygulamalarının, oldukça önem arz ettiğine dikkat çekilmektedir. Doğu Roma, Antik Yunan tıbbını devam ettirirken Anadolu'daki Türkler, tıbbi bilgi ve tedavi yöntemlerini hem İslam dünyasının hem de Doğu Roma'ın tıbbi bilgi birikiminden faydalanarak geliştirmişlerdir. Her iki toplumda da hastalıklar genellikle vücut dengesizlikleri ve özellikle vücut sıvılarının dengesinin bozulmasıyla ilişkilendirilmiş, tedavi metotları ise dini ritüellerle bütünleşmiştir. Hem Doğu Romalılar hem de Anadolu'daki Türkler, hastalıkları yalnızca bedensel bir durum olarak değil, aynı zamanda ruhsal ve manevi bir bağlamda ele alarak tedavi yöntemlerini bu doğrultuda geliştirmişlerdir. Bu tez, Orta Çağ Anadolu'sunun tıbbi geçmişine dair önemli bir kaynak sunmayı amaçlamaktadır.
dc.description.abstractThe Middle Ages cover a period in Western history that lasted approximately from the 5th century to the 15th century. This period generally begins with the collapse of Ancient Rome and ends with the transition to the Renaissance. This period is considered to be a period in which social and cultural structures in the West underwent major changes, scientific developments were limited, and religious beliefs mostly dominated. However, the Middle Ages also represent a transition period in which rich cultural interactions occurred not only in the Western world, but also in different geographies such as Anatolia, and different civilizations combined their knowledge. Anatolia is a geography shaped by the influence of great civilizations such as Byzantium, Seljuk, Beyliks and Ottomans, and the medical heritages of these different civilizations have integrated and affected the region's understanding of health and treatment methods. In this thesis, the medical practices of the Byzantine and Turkish states that came to Anatolia after the 11th century have 12 been investigated in detail. It is noted that medical treatment methods were shaped within both a scientific and spiritual framework, and that public health measures and quarantine practices were of great importance in both societies. While Byzantium continued ancient Greek medicine, the Turks in Anatolia developed their medical knowledge and treatment methods by benefiting from both the Islamic world and Byzantium's medical knowledge. In both societies, diseases were generally associated with body imbalances and especially with the imbalance of body fluids, and treatment methods were integrated with religious rituals. Both the Byzantines and the Turks in Anatolia developed their treatment methods accordingly by considering diseases not only as physical conditions but also in a spiritual and moral context. This thesis aims to provide an important source on the medical history of medieval Anatolia.
dc.identifier.endpage201
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTXc0zL8BSe2FIzhNM1lDrXUZSovwR94ayz9A4roYiKrR
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/107062
dc.identifier.yoktezid978572
dc.language.isotr
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260224
dc.subjectTarih
dc.subjectHistory
dc.titleOrta Çağ Anadolusu'nda tıbbın gelişimive tedavi yöntemleri (4.-15. yüzyıllar)
dc.title.alternativeThe development of medicine and treatment methods in Medieval Anatolia (4th–15th centuries)
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Sosyal Bilimler Enstitüsü Tez Koleksiyonu