Patent Hakkının Sınırları: Özel ve Deneme Amaçlı Fiiller ile Bolar İstisnası
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Patent hakkı, başvuru tarihinden itibaren 20 yıllık süre kapsamında hakkın sahibine buluşun kullanımı, üretimi, ticari pazarda dolaşımı ve buluştan doğan maddi ve manevi haklardan faydalanılması noktasında inhisari bir yetki tanır. Patent hakkından doğan bu tekel hakkı niteliğindeki yetkiye, kamu yararının güdülebilmesi ve buluşçunun menfaati ile toplumun menfaati arasında dengenin korunabilmesi maksadıyla ulusal ve uluslararası mevzuatla birtakım sınırlamalar getirilmiştir. Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 85. maddesi, özel amaçlı kullanım, deneysel kullanım ve ilaçların ruhsatlandırılması ve bunun için gerekli olan deneyler dahil olmak üzere deneme amaçlı fiilleri patent hakkının koruma kapsamının dışında tutarak, bu dengeyi sağlamaya hizmet etmektedir. Özel ve deneme amaçlı fiiller temelde ticari fayda sağlanılmaksızın yapılan ve kişisel amaçlara hizmet eden, aynı zamanda tekniğin bilinen durumunun ilerlemesine katkı sağlayacak çalışmaları kapsamına alan istisnalar olarak tanımlanabilir. İlaçların ruhsatlandırılmasına ilişkin deneme amaçlı kullanımlar ise uygulamada ve doktrinde bolar istisnası terminolojisiyle anılır. Bolar istisnasının kullanımının temel amacı jenerik ilaçların piyasaya en hızlı şekilde girebilmesini sağlayarak kamu sağlığını yakından ilgilendiren ilaca erişimi kolaylaştırıp toplumun sağlığı ile ilaç üreticileri arasındaki menfaat dengesini kurabilmektir. Çalışmanın amacı, patent hakkının kapsamına ilişkin getirilen sınırlamaların ulusal ve uluslararası düzeyde nasıl uygulandığını detaylandırarak, istisnaların kapsamına hakka konu buluşa ait sınırlamaların hangi kriterlere dayanılarak yapılabileceğini tartışmaktır. Buluşçu menfaati ile toplumsal çıkarlar arasındaki dengenin sağlanabilmesi için getirilmesi gereken birtakım objektif kriterler olması gerekmektedir. Zira, yeknesak bir uygulamanın oluşabilmesi her somut olayda hareket edilebilecek belli başlı kriterlerin varlığı halinde mümkündür.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Hukuk
Kaynak
Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
8
