Kemoterapi alan bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitimin öfke kontrolü ve ölüm anksiyetesine etkisi

Küçük Resim Yok

Tarih

2023

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İnönü Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Amaç: Bu araştırma, kemoterapi alan bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli psikoeğitimin öfke kontrolü ve ölüm anksiyetesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma ön test son test kontrol gruplu deneysel bir tasarım olarak Batman Eğitim Araştırma Hastanesi Kemoterapi Ünitesinde Şubat 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma kemoterapi alan 80 birey (40 kontrol, 40 deney) ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Kontrol Altına Alınmış Öfke Ölçeği (KAAÖÖ) ve Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. Deney grubundaki bireylere 8 seanslık BDT temelli psikoeğitim verilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Verilerin analizinde yüzdelik dağılım, ki kare testi, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Deney grubunda bulunan kemoterapi alan bireylerin BDT temelli psikoeğitim sonrası öfke kontrolü (24.67±2.74) düzeyinin kontrol grubunda yer alan kemoterapi alan bireylerin öfke kontrolü (17.20±4.52) düzeyine oranla arttığı, ölüm anksiyetesi (6.72±0.98) düzeyinin ise kontrol grubundaki kemoterapi alan bireylerin ölüm anksiyetesi (8.00±1.45) düzeyine göre azaldığı tespit edilmiştir. Araştırmada, BDT temelli psikoeğitimin deney grubunda yer alan kemoterapi alan bireylerin kontrol altına alınmış öfke ölçeği ve ölüm kaygısı ölçeği ön test ve son test toplam puan ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: BDT temelli psikoeğitimin; kemoterapi alan bireylerin öfke kontrol düzeylerini artırdığı, ölüm anksiyetesi düzeylerini ise azaltığı tespit edilmiştir. BDT temelli psikoğitimin psikiyatri hemşireliği ve psikoonkoloji uygulamalarında bireylerin düşünce ve duygularını (öfke, anksiyete) düzeltmek amacıyla profesyonel bir terapotik uygulama olarak kullanılması önerilebilir. Anahtar Kelimer: Bilişsel davranışçı terapi, kanser, öfke kontrolü, ölüm anksiyetesi, psikiyatri hemşireliği, psikoeğitim.
Aim: This study was conducted to analyze the effect of Cognitive Behavioral Therapy (CBT)-based psychoeducation on anger control and death anxiety in individuals receiving chemotherapy. Material and Method: The research was carried out between February 2022 and June 2023 in Batman Training and Research Hospital Chemotherapy Unit as an experimental study with pretest-posttest control group. The study was completed with 80 individuals (40 controls, 40 experiments) receiving chemotherapy. The Personal Information Form, the Controlled Anger Scale and the Death Anxiety Scale were used to collect the data. The individuals in the experimental group were given 8 sessions of CBTbased psychoeducation. No intervention was made in the control group. Percentage distribution, chi-square test, and t test for dependent and independent groups were used in the analysis of the data. Results: The level of anger control (24.67±2.74) after the CBT-based psychoeducation of the individuals in the experimental group who received chemotherapy increased compared to the anger control (17.20±4.52) level of the individuals in the control group who received chemotherapy, and the level of death anxiety (6.72±0.98) of the individuals in the control group who received chemotherapy It was determined that death anxiety decreased compared to the level of death anxiety (8.00±1.45). In the study, it was determined that the difference between the anger scale and death anxiety scale pretest and posttest total scores of individuals in the experimental group of CBT-based psychoeducation who received chemotherapy was statistically significant (p<0.05). Conclusion: CBT-based psychoeducation; It was determined that individuals who received chemotherapy increased their anger control levels and decreased their death anxiety levels. It can be suggested that CBT-based psychoeducation be used as a professional method to support the mental health of individuals in psychiatric nursing and psychooncology practices. Key Words: Anger management, cancer, cognitive behavioral therapy, death anxiety, psychiatric nursing, psychoeducation.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Nursing, Psikiyatri

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye