Sartre'da Kartezyen Düalizm Eleştirisi

dc.contributor.authorTürkan, Mehmet
dc.date.accessioned2026-04-04T13:14:53Z
dc.date.available2026-04-04T13:14:53Z
dc.date.issued2024
dc.departmentİnönü Üniversitesi
dc.description.abstractMakalenin amacı her türlü ikiciliğin üstesinden gelmek isteyen Sartre'ın Kartezyen düalizme getirdiği eleştirileri ve ortaya koyduğu çözümleri ele almaktır. Descartes'ın Töz düalizmi (bilinç/ruh-beden/madde ikiliği) olarak bilinen düşüncesinde ruh düşünen töz, beden ise uzamsal tözdür. Çağdaş Batı felsefesindeki gelişmeler Descartes'ın geride bıraktığı içinden çıkılmaz problemler üzerine yürütülen tartışmalara dayanır. Zira Descartes, iki varlık kategorisini keskin bir şekilde ayırırken aralarındaki ilişkinin nasıl kurulacağı sorusunu ortada bırakırken, düşünüm öncesi saf Ben bilinci ile öteki bilinç edimleri arasında ayrıma gitmekle bilinçte de bir ikilik yaratmış ve bu bağlamda başkasının varlığı problemine yol açmıştır. Kartezyen düalizmden doğan bu problemler varoluşsal ontolojisini geliştirirken Sartre'ın da temel eleştirel dayanakları arasında yer alır. Makalede serimleneceği gibi, felsefesinde her türlü düalizmin üstesinden gelmek isteyen Sartre, Kartezyen düalizmin aksine madde ve bilinci hiçbir yolla birbirinden ayrılamayan, birbirini zorunlu olarak gerektiren iki varlık kategorisi olarak tasarlayacaktır. Sartre, fenomenolojik anlayışı doğrultusunda, Descartes'ın beden-bilinç ayrımına itiraz ettiği kadar bilinçte bir şeyin bilinci ile saf Ben bilinci arasında yaptığı ayrımın bizi mutlak bir solipsizme taşıyacağını ve başkasının varlığı problemine yol açacağını öne sürerek itiraz eder. Sartre'ın Kartezyen düalizme getirdiği eleştirilerin kapsamlı incelemesi makalenin özgünlüğünü oluşturmaktadır. Yöntem olarak literatür taramasına başvurulan makalede Sartre'ın Kartezyen Düalizmin üstesinden gelirken başvurduğu argümanlar ortaya konuldu.
dc.identifier.doi10.33709/ictimaiyat.1366404
dc.identifier.endpage199
dc.identifier.issn2602-3377
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage180
dc.identifier.trdizinid1300244
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1366404
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1300244
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/107587
dc.identifier.volume8
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.institutionauthorTürkan, Mehmet
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofİçtimaiyat (Online)
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20250329
dc.subjectFelsefe
dc.titleSartre'da Kartezyen Düalizm Eleştirisi
dc.typeArticle

Dosyalar