Anneliğin çalışma hayatındaki tezahürlerinin sosyopsikolojik açıdan incelenmesi: Tunceli örneği

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İnönü Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışma, annelik rolleri ile mesleki kimlik arasında denge sağlamaya çalışan kadınların deneyimlerini kavramayı hedeflemektedir. Annelik ideolojisinin yerleşik beklentileri, kadınların iş hayatında pek çok zorlukla yüzleşmesine sebep olmakta ve onları zorlayıcı seçimlerle baş başa bırakmaktadır. Ayrıca, annelik kimliğinin tarihsel süreçte geçirdiği dönüşüm kuramsal bir çerçeveyle ele alınmış olup; bu dönüşümün günümüzde kadınların kariyer hayatıyla nasıl kesiştiği tartışılmıştır. Bu çerçevede araştırma, Tunceli il merkezinde görev yapan öğretmen ve akademisyen anneler aracılığıyla gerçekleştirilmiş, karma yöntem (nicel ve nitel) kullanılmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı bu çalışmada 305 kişiye anket uygulanmış ve 14 kişi ile de derinlemesine görüşme yapılmıştır. Çalışma bulguları, annelerin iş yaşamındaki tutumları ile annelik algıları arasında önemli bağlantıların bulunduğunu ortaya koymuştur. Annelik rolü ile çalışma hayatı düşüncesi arasında olumlu, annelik algısı ile istihdam tutumları arasında ise olumsuz yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Katılımcılar, anneliği bazen içgüdüsel bir kimlik olarak algılarken, bazen de toplumsal baskı, eşten beklentiler ve biyolojik zaman kaygısıyla ilişkilendirmiştir. Çalışmanın bulgularına göre annelik sadece biyolojik bir olgu değil, kültürel normlar ve sosyal etkileşimlerle şekillenen çok yönlü bir kimliktir. Elde edilen bulgular, annelik rolü algısının yaşa göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. 26-35 yaş aralığındaki kadınların annelik rolü algılarının, 36 yaş ve üzeri katılımcılardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yükseköğretim kurumlarında çalışan kadınların annelik rolü algılarının daha güçlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim seviyesi yükseldikçe, anneliğe ilişkin tutumların daha olumlu ve toplumsal bilincin arttığı bir hale dönüştüğü gözlemlenmiştir. Bu çalışma, kadınların annelik kimlikleri ile mesleki kimlikleri arasında oluşturmayı hedefledikleri dengeye dair önemli sosyo-psikolojik bulgular sunmuştur. Anahtar Sözcükler: Annelik Rolü, Çalışma Hayatı, Annelik, Çalışan Kadın.
This study aims to understand the experiences of women who try to balance between their motherhood roles and professional identity. The established expectations of motherhood ideology cause women to face many difficulties in their professional lives and leave them with challenging choices. In addition, the transformation of the identity of motherhood in the historical process is analysed with a theoretical framework and how this transformation intersects with women's career life today is discussed. In this framework, the research was conducted through teacher and academic mothers working in Tunceli city centre and mixed method (quantitative and qualitative) was used. In this mixed method study, a questionnaire was applied to 305 people and in-depth interviews were conducted with 14 people. The findings of the study revealed that there are important links between mothers' attitudes towards work life and their perceptions of motherhood. Significant positive correlations were found between the role of motherhood and the thought of working life, and negative correlations were found between the perception of motherhood and employment attitudes. Participants sometimes perceived motherhood as an instinctive identity and sometimes associated it with social pressure, expectations from the spouse and biological time concerns. According to the findings of the study, motherhood is not only a biological phenomenon but also a multifaceted identity shaped by cultural norms and social interactions. The findings revealed that the perception of motherhood role showed a significant difference according to age. It was found that the maternal role perceptions of women between the ages of 26-35 were higher than those of participants aged 36 and over. In addition, it was concluded that women working in higher education institutions had stronger maternal role perceptions. It was observed that as the level of education increases, attitudes towards motherhood become more positive and social awareness increases. This study has provided important socio-psychological findings on the balance that women aim to create between their maternal and professional identities. Keywords: Motherhood Role, Working Life, Motherhood, Working Women.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Sosyoloji, Sociology

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye