Sınıf öğretmeni adaylarına yönelik yaratıcılık algısı ölçeği geliştirme çalışması

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İnönü Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık algılarını ve bu algıların eğitim uygulamalarına olan etkilerini kapsamalı bir şekilde ortaya koymak için algı ölçeği geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda, geliştirilmesi planlanan ölçek için ilk olarak literatür taraması yapılmış ve daha sonra uzman görüşüne başvurularak 30 maddelik bir ölçek formu oluşturulmuştur. Geliştirilen ölçek tüm öğretmen adaylarının yaratıcılık algılarını ölçebilecek kapsamda tasarlanmış ve bu nedenle ölçeğe 'Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Algısı Ölçeği' adı verilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2025-2026 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü'nde öğrenim gören sınıf öğretmeni adaylarından oluşturmaktadır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) aşamasında 224, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için ise AFA'da alınan örneklemden farklı olarak 130 öğrenci olmak üzere toplam 354 öğretmen adayı örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmada öncelikle araştırmanın amacına uygun olarak madde havuzu oluşturulmuş ve kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Uzman görüşlerine göre düzenlenen ölçek beşli Likert tipinde hazırlanarak uygulama yapılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için AFA ve DFA yapılmıştır. Yapılan AFA sonucunda ölçek 13 maddeden ve 2 alt boyuttan oluşmuştur. DFA ile ölçeğin model uyum indeks değerlerini karşıladığı ve AFA'yı doğruladığı görülmüştür. Ölçeğin alt boyutları "Yaratıcılık Öz-Yeterliği" ve "Öğretimde Yaratıcılık" olarak adlandırılmıştır. Faktörler birlikte toplam varyansın %55,10'unu açıklamaktadır. Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının "Yaratıcılık Öz-Yeterliği" alt boyutunda .85, "Öğretimde Yaratıcılık" boyutunda .81 ve ölçek genelinde ise .90 olduğu görülmektedir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının yaratıcılık algılarına yönelik alanyazına katkı sağlayacak geçerli ve güvenilir bir algı ölçeği elde edilmiştir. Geliştirilen Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Algısı Ölçeğinin, farklı üniversite/fakülte ve bölgesel örneklemlerle karşılaştırılması ve bağlamsal etkilerinin test edilmesi önerilmektedir.
The aim of this study is to develop a perception scale in order to comprehensively reveal pre-service primary school teachers' perceptions of creativity and the effects of these perceptions on their educational practices. To this end, a literature review was first conducted and, based on the theoretical framework and existing instruments, an item pool was created. Expert opinions were then obtained for content validity and a 30-item draft scale form was constructed. The scale was designed to be capable of measuring the creativity perceptions of pre-service teachers from different branches, and therefore it was named the "Creativity Perception Scale for Pre-Service Teachers". The sample of the study consists of classroom teacher candidates studying in the Department of Classroom Teaching at the Faculty of Education of a state university in the 2025-2026 academic year. In the exploratory factor analysis (EFA) phase, data were collected from 224 students, and in the confirmatory factor analysis (CFA) phase, from a different group of 130 students, making a total of 354 pre-service teachers included in the sample. The scale, which was revised in line with expert feedback, was prepared in a five-point Likert-type format and administered. EFA and CFA were conducted to determine the construct validity of the scale. As a result of the EFA, the scale was reduced to 13 items and two sub-dimensions. CFA indicated that the model met the acceptable fit indices and confirmed the factor structure obtained from the EFA. The sub-dimensions were named "Creativity Self-Efficacy" and "Creativity in Educational Practices." Together, the factors explain 55.10% of the total variance. The Cronbach's alpha reliability coefficients were found to be .85 for the "Creativity Self-Efficacy" sub-dimension, .81 for the "Creativity in Educational Practices" sub-dimension, and .90 for the overall scale. Consequently, a valid and reliable perception scale that is expected to contribute to the literature on pre-service teachers' creativity perceptions was obtained. It is recommended that the developed Teacher Candidates' Creativity Perception Scale be compared with different university/faculty and regional samples and that its contextual effects be tested.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Eğitim ve Öğretim, Education and Training

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye