Mehmed zihni Efendi'nin Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib adlı eseri: Çeviri yazı ve dizin

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorAlkayış, Muhammet Fatih
dc.contributor.authorTopuz, Erhan
dc.date.accessioned2026-02-24T13:02:20Z
dc.date.available2026-02-24T13:02:20Z
dc.date.issued2025
dc.departmentAlevilik Araştırmaları Enstitüsü, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractTuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib adlı eser, Mısır'da "Küçük Şâfiî" unvanı ile tanınmış olan Ahmed Şihâbüddîn bin Ahmed bin Selâme el-Mısrî el-Kalyûbî'ye aittir. Zihni Efendi tarafından tercüme edilen eser "Buğyetü't-Tâlîb Fî Tercemeti Tuhfetü'r-Râğıb" diye isimlendirilmiştir. Mısır'da kabirleri bilinen ve Ehlibeyt'ten olan kişilerin biyografi ve bazı menkıbelerini özetle zikretmektedir. Bu çalışmada ele alınan Tuhfetü'r-Râğib fî Sîreti Cemâ'atin min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib, Ehlibeyt'e duyulan derin sevgi ve hürmetin bir yansıması olarak kaleme alınmış önemli bir eserdir. Mısır'ın önde gelen Şâfiî alîmlerinden Ahmed Şihabüddin el-Kalyûbî tarafından yazılan bu risâle, Mehmed Zihni tarafından tercüme edilerek Osmanlı sahasına kazandırılmıştır. Eser, Hz. Hüseyin başta olmak üzere Kerbelâ hadîsesinde şehîd edilen Ehlibeyt mensuplarının hayatlarını ve faziletlerini anlatmakla kalmaz; aynı zamanda bu kıymetli şahsiyetlere duyulan muhabbetin kültürel ve dini temellerini de ortaya koyar. Kerbelâ hadisesinin aktarıldığı metin, olayın sadece tarihsel yönüne değil, ahlaki, dini ve duygusal boyutlarına da temas etmektedir. Eserde Hz. Hüseyin'in irâdesi, metaneti, zulme karşı direnişi ve şehâdeti merkeze alınarak İslâm tarihinin en trajik olaylarından biri olan Kerbelâ'nın hafızalarda canlı kalması sağlanmaktadır. Yazarın, Ehlibeyt'e yönelik duyduğu derin sevgi ve bağlılık, metne güçlü bir duygu yoğunluğu katarken, olaylara yaklaşımı ise ehl-i sünnet çizgisi içinde şekillenmiştir. Ayrıca eserde Hz. Hüseyin'in ve beraberindekilerin şehâdeti sonrası yaşananlar, Seyyide Zeyneb'in sözleri, halkın ve yöneticilerin tepkileri, Ehlibeyt'in maruz kaldığı zulüm ve şehîdlerin defnine dair rivayetler geniş bir şekilde aktarılmıştır. Bu yönüyle eser, hem tarihi bir kaynak hem de bir mersiye niteliği taşımaktadır.
dc.description.abstractThe work titled Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib was originally authored by Ahmed Shih?budd?n ibn Ahmad ibn Sal?ma al-Mi?r? al-Qaly?b?, who was renowned in Egypt under the epithet "the Little Sh?fi??." The work was translated by Zihni Efendi under the title Buğyetü't-T?lib F? Tercemeti Tuhfetü'r-Râğıb. It briefly presents the biographies and selected accounts of individuals from the Ahl al-Bayt whose graves are known to be located in Egypt. The text examined in this study, Tuhfetü'r-Râğıb f? S?reti Cem?'atin min A'y?ni Ehli Beyti'l-Etâyib, is a significant work that reflects a deep sense of reverence and affection for the Ahl al-Bayt. Originally written by one of Egypt's prominent Sh?fi?? scholars, Ahmed Shih?budd?n al-Qaly?b?, the treatise was translated by Mehmed Zihni and thus introduced into the Ottoman scholarly sphere. The work not only recounts the lives and virtues of the members of the Ahl al-Bayt who were martyred, primarily focusing on ?usayn ibn ?Al? and the events of Karbal?, but also reveals the cultural and religious foundations underlying the love and veneration for these esteemed figures. The section that recounts the tragedy of Karbal? addresses not only the historical dimension of the event but also its moral, spiritual, and emotional aspects. By centering the narrative around the willpower, perseverance, resistance to oppression, and martyrdom of ?usayn ibn ?Al?, the work seeks to ensure that one of the most tragic events in Islamic history remains vivid in collective memory. The author's profound love and devotion toward the Ahl al-Bayt imbue the text with a strong emotional depth, while his approach to the events remains within the bounds of the Sunni tradition. Furthermore, the work extensively conveys the aftermath of the Karbal? massacre, including the statements of Sayyida Zaynab, public and political reactions, the persecution endured by the Ahl al-Bayt, and narrations related to the burial of the martyrs. In this respect, the text serves both as a historical source and as a form of elegy.
dc.identifier.endpage155
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTd9l690x1O_jnS_EcNeOnCKUjBSRoZkPL4uSsycKXx1Q
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/106458
dc.identifier.yoktezid975000
dc.language.isotr
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260224
dc.subjectDin
dc.subjectReligion
dc.subjectTarih
dc.titleMehmed zihni Efendi'nin Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib adlı eseri: Çeviri yazı ve dizin
dc.title.alternativeThe work titled 'tuhfetü'r-râğib fî sîreti cemâ'atin min a'yâni ehli beyti'l-etâyib' by mehmed zihni efendi: Transcription and index
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Alevilik Araştırmaları Enstitüsü Tez Koleksiyonu