Dısney pedagojisinin dönüşümü: Animasyon sinemasında din, ahlak ve kültür temsillerinin değişimi üzerine bir inceleme

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İnönü Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu araştırma, toplum yapısındaki değişime paralel olarak Disney animasyonlarında yer alan dini, ahlaki ve kültürel değerlerin zaman içindeki dönüşümünü inceleyerek Disney'in değer eğitimi yöntemlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış; belirlenen ölçütler doğrultusunda gerçekleştirilen içerik analizine ve film analizlerine yer verilmiştir. Bu çalışmada, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen on dört birimden oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Bu filmlerden 10 tanesi analiz edilmiş; dini, ahlaki ve kültürel değer temsilleri ortaya çıkarılmıştır. Sözü edilen dini, ahlaki ve kültürel değerlerin Klasik, Rönesans, Revizyon ve Yenilenme olmak üzere dört döneme göre farklılık içerdiği gözlenmiştir. Buna bağlı olarak dönemler arasındaki değer temsil dönüşümleri sistematik bir biçimde ortaya konmuştur. Disney'in değer eğitimini açık, alegorik, sembolik, metaforik ve sinemasal olmak üzere beş farklı biçimde yapılandırdığı tespit edilmiştir. Ardından ölçüt örneklem içerisinden amaçlı örnemleme yöntemiyle dört film daha belirlenmiştir. Bu beş anlatı biçiminin filmlerde nasıl yapılandırıldığı ve sunulduğu somutlaştırılmıştır. Araştırma sonucunda, Disney'in dini değer temsillerinde, yaygın söylemin aksine, Hristiyan teolojik anlayışa sıkı bir şekilde bağlı kaldığı tespit edilmiştir. Dönemlere göre de Protestanlık mezhebine daha yakın çizgiyi takip ederek filmlerde Eski Ahit anlatılarını derinleştirdiği gözlenmiştir. Ahlaki değer temsillerinde tüm dönemlerde evrensel ahlaki ilkelerin öncelendiği; bu temsillerin büyük ölçüde hümanist değerlerden beslendiği saptanmıştır. Kültürel temsillerde dönemler ilerledikçe birtakım iyileştirmeler gerçekleştirilse de, hâlen sorunlu temsillerden arındırılmadığı ve egemen kültür normlarının sürdürüldüğü tespit edilmiştir. Öte yandan, Disney'de son dönemde çevresel sorunlara yönelik anlatıların belirgin biçimde arttığı gözlenmiştir. Disney'in animasyon filmler aracılığıyla yalnızca eğlence sunmakla kalmayıp, dini, ahlaki ve kültürel içerikler taşıyan özgün anlatı yapısıyla informal değer eğitimi gerçekleştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
This research aims to reveal Disney's methods of value education by examining the transformation of religious, moral, and cultural values in Disney animations over time, parallel to changes in social structure. Document analysis, a qualitative research method, was used as the method, and content analysis and film analysis were conducted in line with established criteria. This study used a sample of fourteen units determined through criterion sampling. Ten of these films were analyzed, revealing their representations of religious, moral, and cultural values. It was observed that these religious, moral, and cultural values differed across four periods: Classical, Renaissance, Revision, and Renewal. Accordingly, the transformations in value representations between periods were systematically demonstrated. It was determined that Disney structured values education in five distinct ways: explicit, allegorical, symbolic, metaphorical, and cinematic. Four additional films were then selected from the criterion sample using a purposive sampling method. The structure and presentation of these five narrative forms in the films was concretized. The research found that Disney adhered strictly to Christian theological understanding in its representations of religious values, contrary to popular belief. It was observed that Disney followed a line closer to Protestantism over time, deepening Old Testament narratives in its films. It was determined that universal moral principles were prioritized in moral value representations throughout all periods, and that these representations were largely informed by humanist values. While some improvements have been made in cultural representations over time, it has been determined that they are still not free of problematic representations and that dominant cultural norms persist. Furthermore, a significant increase in narratives addressing environmental issues has been observed in Disney's recent work. It was concluded that Disney not only provides entertainment through animated films but also provides informal values education through its unique narrative structure encompassing religious, moral, and cultural content.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Din, Religion, Eğitim ve Öğretim

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye