Morchella esculenta’nın Biyolojik Aktiviteleri: Geleneksel Derleme

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorÜnüvar, Songül
dc.contributor.authorÖzgen, Rıdvan
dc.date.accessioned2026-04-04T13:14:41Z
dc.date.available2026-04-04T13:14:41Z
dc.date.issued2025
dc.departmentİnönü Üniversitesi
dc.description.abstractYenilebilir mantarlar, özel lezzetleri, yüksek besin değerleri, düşük kalori değerleri ve biyolojik aktiviteleri nedeniyle son yıllarda gi derek daha fazla popülerlik kazanan gıda maddeleridir. Geleneksel tıp teorisine göre birçok rahatsızlığı önlediği veya hafiflettiği öne sürülen mantarlar, binlerce yıldır halk hekimliğinde ve fonksiyonel gıdalarda kullanılmışlardır. Morchella cinsine ait bir mantar türü olan Morchella esculenta, dış görünüşü kuzu midesine benzediğinden genel olarak ku zugöbeği veya kuzu midesi mantarı olarak adlandırılmaktadır. Bu man tarlar, kuzey yarım kürenin ılıman bölgelerinde yaygın olarak bulunurlar ve ilkbaharda yalnızca birkaç hafta doğada görülürler. Çin kültüründe kuzugöbeği, çeşitli mide rahatsızlıklarını tedavi etmek için geleneksel Çin tıbbında ilaç olarak uzun bir kullanım geçmişine sahip tir. M. esculenta’nın içerdiği polisakkaridler, polifenolik bileşikler, pro teinler ve protein hidrolizatları dâhil olmak üzere çeşitli biyoaktif bileşenler, pek çok biyolojik aktiviteye sahip olmasına katkıda bulu nur. Antioksidan, antiinflamatuar, immünoregülatör, hiperglisemik ve hipolipidemik, antiaterosklerotik ve antitümör özellikler gibi farklı bi yoaktivitelere sahiptir. Yapılan pek çok araştırma sonucunda, mantar ların yapısındaki aktif bileşiklerin insan sağlığı için iyileştirici ve olumlu rollerinin olduğu bulunmuştur. Bu konuda yapılan araştırmalar arttıkça insanlığın mantar türlerine ve bileşenlerine olan ilgisi de art maya başlamıştır. Ancak mantarlarla ilgili çalışmaların büyük çoğun luğu mantarların teşhisi, morfolojik ve anatomik yapılarının aydınlatılması ve bileşenlerinin tespiti konusunda yoğunlaşmıştır. Man tarların içeriğinde yer alan etkin bileşenlerin aktiviteleri ile ilgili çalış malar sınırlı sayıdadır. M. esculenta’nın besin takviyesi ve ilaç takviyesi olarak kullanımı açısından, bu derleme aktif bileşenlerin yapısal özel liklerini, biyolojik aktivitelerini, kapsamlı bir şekilde özetlemeyi amaç lamaktadır.
dc.identifier.doi10.5336/pharmsci.2025-110221
dc.identifier.endpage164
dc.identifier.issn2146-944X
dc.identifier.issn2630-5569
dc.identifier.issue3
dc.identifier.startpage154
dc.identifier.trdizinid1389427
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.5336/pharmsci.2025-110221
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1389427
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/107405
dc.identifier.volume14
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofLiteratür Eczacılık Bilimleri Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20250329
dc.subjectTamamlayıcı ve Entegre Tıp
dc.subjectBiyoloji
dc.subjectMantar Bilimi
dc.titleMorchella esculenta’nın Biyolojik Aktiviteleri: Geleneksel Derleme
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu