Irak Türkmenlerindeki Alevilik ve Bektaşilik

dc.contributor.advisorDönmez, Mehmet
dc.contributor.authorAkyürek, Abdullah
dc.date.accessioned2026-02-24T13:02:19Z
dc.date.available2026-02-24T13:02:19Z
dc.date.issued2025
dc.departmentAlevilik Araştırmaları Enstitüsü, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractAlevilik ve Bektaşilik, İslam'ın farklı yorumları olarak uzun bir tarihe sahip olmuş ve Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar Anadolu ve çevre coğrafyalarda toplumsal ve dinamiklerle şekillenmiştir. Alevilik, toplumsal adalet, eşitlik ve mistik öğeleri vurgulayan bir inanç yapısına sahipken, Bektaşilik ise daha çok tarikat yapısı ve kendine özgü kaynakları ile öne çıkmış bulunmaktadır. Bu iki inanç sistemi, Türkmen toplumu içerisinde kimlik, aidiyet ve ifade biçimi olarak önemli bir yere sahip olmuştur. Irak Türkmenleri arasındaki Alevilik ve Bektaşilik inançlarının günümüzdeki etkileri ve tarihsel gelişimleri ise literatürde yeterince incelenmemiştir. Bu bağlamda, tez çalışması, Türkmen toplumunun kimlik ve toplumsal yapı inşasında Alevilik ve Bektaşiliğin rolünü ortaya koymayı amaçlamış bulunmaktadır. Çalışmada ayrıca, Alevilik ve Bektaşiliğin demokratik süreçlere katkıları, sürekliliği sağlamadaki işlevleri ve toplumsal dayanışmaya olan etkileri de ele alınmıştır. Bu çalışma, kaynak taramasına dayalı olarak mevcut yazılı kaynakların analizini içermekte olup, Alevilik ve Bektaşilik üzerine yazılmış klasik eserlerin yanı sıra Irak Türkmenleri ile ilgili yapılmış araştırmalara da odaklanmıştır. Bu kaynaklar sayesinde, Irak Türkmenleri bağlamında Alevilik ve Bektaşilik inançlarının toplumsal yapıya etkileri değerlendirilmiş bulunmaktadır. Çalışmada kullanılan literatür, Alevilik ve Bektaşiliğin sosyo-politik dinamikleri ile Türkmen kimliğine katkılarını anlamak açısından önemli bilgiler sunmuş bulunmaktadır.
dc.description.abstractAlevism and Bektashism, as distinct interpretations of Islam, have a long historical background and have evolved through social and cultural dynamics in Anatolia and surrounding regions from the Ottoman Empire to the present day. Alevism emphasizes social justice, equality, and mystical elements, while Bektashism stands out with its structured order and unique rituals. These two belief systems have held a significant place within the Turkmen community as expressions of identity, belonging, and cultural expression. However, the contemporary influence and historical development of Alevism and Bektashism among Iraqi Turkmens have not been thoroughly examined in the literature. Accordingly, this thesis aims to reveal the role of Alevism and Bektashism in the identity and social structure formation within the Turkmen community. Furthermore, the study explores the contributions of Alevism and Bektashism to democratic processes, their functions in ensuring cultural continuity, and their impact on social solidarity. This study, based on a literature review, analyzes available written sources, focusing on classic works on Alevism and Bektashism as well as research conducted on Iraqi Turkmens. Through these sources, the study assesses the social impact of Alevism and Bektashism among Iraqi Turkmens. The literature used in this study provides valuable insights into the socio-cultural dynamics of Alevism and Bektashism and their contributions to Turkmen identity.
dc.identifier.endpage206
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=htlyhJG97gjBTPjAeWRhPnWwsmDj-byxHhll4bC4OfvDbJrvl5XMmCToA--TGndX
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11616/106452
dc.identifier.yoktezid935889
dc.language.isotr
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260224
dc.subjectDin
dc.subjectReligion
dc.titleIrak Türkmenlerindeki Alevilik ve Bektaşilik
dc.title.alternativeAlevism and Bektashism in Iraqi Turkmen
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar