Dağınık parametreli hat modelinin durum-uzayı modellenmesi ve analizi
| dc.contributor.advisor | Mamiş, Mehmet Salih | |
| dc.contributor.author | Arı, İlker | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-24T13:02:33Z | |
| dc.date.available | 2026-02-24T13:02:33Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Güç sistemlerinin güvenilirliği, sürekliliği ve kararlılığı açısından geçici rejim olaylarının doğru bir şekilde analiz edilmesi büyük önem arz etmektedir. Özellikle atmosferik kökenli darbeler, ani yük değişimleri, kısa devreler ve anahtarlama işlemleri gibi zamana bağlı hızlı değişen olaylar, sistem elemanlarında yüksek gerilim ve akım oluşturarak hem izolasyon sistemini zorlamakta hem de güç kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu tez çalışmasında, tek fazlı bir iletim hattının çeşitli geçici rejim analizleri yapılmıştır. İletim hattına güç transformatörü bağlıyken hatta anahtarlama durumu, yüklü iletim hattının yıldırım darbesine maruz kalması, hat sonuna güç transformatörü bağlıyken iletim hattının yıldırım darbesine maruz kalması, iletim hattındaki anahtarlamadan sonra arıza oluşması ve yıldırım darbesinden sonra arıza oluşması gibi durumlar ele alınmıştır. Geçici rejim çalışmalarında, dağınık parametreli iletim hattı, Heidler yıldırım modeli ve disk tipi sargı yapısına sahip güç transformatörü kullanılmıştır. Tüm modellerin geçici rejim analizi durum-uzayı yöntemiyle yapılmıştır. İndüktör akımları ve kapasitör gerilimleri durum değişkeni olarak seçilmiş ve durum denklemlerinin çözümü için trapezoidal entegrasyon yöntemi kullanılmıştır. Durum-uzayı yönteminde kullanılan eşdeğer devre ATP-EMTP'de çizilmiş ve simülasyonları yapılmıştır. Her iki yöntemin sonuçları karşılaştırılmış ve elde edilen sonuçların birbirini destekler nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, arıza direnci, topraklama direnci ve adım aralığının değerleri değiştirilerek gerilim dağılımı, dalga formları ve maksimum gerilim seviyeleri üzerindeki etkileri detaylı şekilde analiz edilmiştir. Önerilen yöntem, geçici rejim esnasında iletim hattının ve transformatör sargılarının gerilim-akım karakteristiklerini etkili bir biçimde modellemektedir. Durum-uzayı yaklaşımının, güç sistemlerinde geçici rejim analizine yönelik uygulanabilir bir seçenek olduğu ve koruma cihazları ile sargı izolasyonu tasarımına katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır. | |
| dc.description.abstract | Accurate analysis of transients is of paramount importance for the reliability, continuity and stability of power systems. Especially time-dependent fast-changing events such as atmospheric pulses, sudden load changes, short circuits and switching operations create high voltages and currents in the system elements, both straining the insulation system and adversely affecting the power quality. In this thesis, various transient analyses of a single-phase transmission line have been performed. Conditions such as line switching with a power transformer connected to the transmission line, lightning strikes on the loaded transmission line, lightning strikes on the transmission line with a power transformer connected to the end of the line, fault occurrence after switching on the transmission line and fault occurrence after lightning strikes are discussed. In transient studies, transmission line with distributed parameters, Heidler lightning model and power transformer with disk type winding structure are used. The transient analysis of all models is performed by the state-space method. Inductor currents and capacitor voltages are selected as state variables and trapezoidal integration method is used to solve the equations of state. The equivalent circuit used in the state-space method is drawn and simulated in ATP-EMTP. The results of both methods were compared and it was found that the results obtained supported each other. In the study, the effects of varying the values of fault resistance, grounding resistance and step interval on voltage distribution, waveforms and maximum voltage levels were analyzed in detail. The proposed method effectively models the voltage-current characteristics of the transmission line and transformer windings during transients. It is concluded that the state-space approach is a viable option for transient analysis in power systems and can contribute to the design of protection devices and winding insulation. | |
| dc.identifier.endpage | 147 | |
| dc.identifier.startpage | 1 | |
| dc.identifier.uri | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5NNqZKwwGohPh6_KCcfp-mmQ3o4RtxwI9VvbE7o4dqAHhc6Rw3OKqOhaj1vimd-E | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11616/106635 | |
| dc.identifier.yoktezid | 947605 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İnönü Üniversitesi | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TEZ_20260224 | |
| dc.subject | Elektrik ve Elektronik Mühendisliği | |
| dc.subject | Electrical and Electronics Engineering | |
| dc.title | Dağınık parametreli hat modelinin durum-uzayı modellenmesi ve analizi | |
| dc.title.alternative | State-space modeling and analysis of distributed parameter line model | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
