Necip Fazıl Kısakürek'in hikâyelerinde mekân
| dc.contributor.advisor | Mum, Cafer | |
| dc.contributor.advisor | Yılmaz, Ebru Burcu | |
| dc.contributor.author | Eraslan, Fatma | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-24T13:02:19Z | |
| dc.date.available | 2026-02-24T13:02:19Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Necip Fazıl Kısakürek, edebiyatın hemen her sahasında eser vermiş Türk düşünce ve sanat hayatına derin izler bırakmış çok yönlü bir yazardır. Yazar, şair, fikir adamı, dergici, tiyatro yazarı ve hikâyeci kimlikleriyle hem bireysel hem toplumsal düzlemde etkileyici bir külliyat ortaya koymuştur. Yazarın hikâyeleri, yıllar içinde farklı mecralarda yayınlanmış nihayetinde Hikâyelerim adı altında topladığı kitabında bir araya getirilmiştir. Bu hikâyeler, olay ve durum hikâyeciliğinin örneklerini taşır. Bunun yanında biçimsel olarak diyaloglar biçiminde olan kimi hikâyeler, olaydan çok yazarın mesajlarıyla örülüdür. Hikâye karakterleri eserlerde iki zıt yönde bulunur. Karamsar, mutsuz, yabancılaşan, bağımlılıkları olan karakterlerin karşısında; olduğu yerden-mevkiden memnun, hayattaki gayelerine ulaşmış kişiler görülür. Bu farkın oluşmasındaki temel nokta dinin, kişi hayatına ne kadar nüfuz ettiğidir. Bu psikolojik arka planın yansımaları, mekânla birlikte anlamlı olur. Yazarın sembol dilini oldukça yoğun kullandığı eserlerde karakterin yolculuğu mekânın algılanmasına da etki eder. Oteller, ahşap ev, mezarlık, şehir, hastane gibi mekânlar karakterlerin yaşadıkları içsel çatışmaların sahnesi olarak kurgulanır. Necip Fazıl'ın sembolik anlatım dili, bu mekânları salt dekoratif unsurlar olmaktan çıkararak, karakterlerin algı dünyasını şekillendiren birer metafora dönüştür. Mekân hem çevresel hem algısal boyutlarıyla hikâyenin anlam haritasını belirler. Bu tez çalışması, Necip Fazıl Kısakürek'in hikâyelerinde mekân kullanımın algısal ve çevresel düzeyde incelemektedir. Karakterlerin hafızaları, mekâna yükledikleri anlamları derinleştirirken; fiziksel çevre unsurları sembolik okumalar için zemin hazırlar. Mekânın hikâyelerdeki çevresel görevi kurgusal bağlamda dekor işlevini tamamlamanın yanında hikâye dönemlerinin sosyal yaşam unsurları için kaynak olabilir. Mekânın algısal işlevi ise karakterlerin hafıza mekânlarının iştirakiyle, psikolojik temelli duygusal yansımalar olarak yer bulur. Böylece mekân, anlatının hem içsel hem de dışsal boyutunu oluşturarak, hikâyeleri biçimlendiren bir yapı taşı haline gelir. Anahtar Kelimeler: edebiyat, mekân, algısal, çevresel, Necip Fazıl Kısakürek | |
| dc.description.abstract | Necip Fazıl Kısakürek is a versatile writer who has left a profound mark on Turkish intellectual and artistic life, producing works in almost every field of literature. As a writer, poet, thinker, magazine editor, playwright and storyteller, he has produced an impressive body of work on both an individual and societal level. The author's short stories, published in various media over the years, were eventually compiled in a book entitled Hikâyelerim (My Stories). These stories exemplify the narrative style of event and situation storytelling. In addition, some stories, which are structured as dialogues, are woven more around the author's messages than around events. Story characters in works are found in two opposing directions. Opposite characters who are pessimistic, unhappy, alienated, and dependent, there are people who are satisfied with their place and position and have achieved their goals in life. The fundamental point in the formation of this difference is the extent to which religion permeates a person's life. The reflections of this psychological background become meaningful together with the setting. In works where the author uses symbolic language quite intensively, the character's journey also influences the perception of the setting. Settings such as hotels, wooden houses, cemeteries, cities, and hospitals are constructed as scenes for the internal conflicts experienced by the characters. Necip Fazıl's symbolic narrative language transforms these spaces from mere decorative elements into metaphors that shape the characters' perception. Space, with its environmental and perceptual dimensions, determines the meaning map of the story. This thesis examines the use of space in Necip Fazıl Kısakürek's stories at the perceptual and environmental levels. The characters' memories deepen the meanings they attach to space, while physical environmental elements prepare the ground for symbolic interpretations. The environmental function of space in the stories, in addition to completing the decorative function in the fictional context, can be a source for the social life elements of the story periods. The perceptual function of space, on the other hand, finds its place as psychologically based emotional reflections through the participation of the characters' memory spaces. Thus, space becomes a building block that shapes the stories by forming both the internal and external dimensions of the narrative. Keywords: literature, space, perceptual, environmental, Necip Fazıl Kısakürek | |
| dc.identifier.endpage | 137 | |
| dc.identifier.startpage | 1 | |
| dc.identifier.uri | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vi6cu94muLmHN7HvmSjToGidR1wEI6l_VDmyYacPkcqs | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11616/106448 | |
| dc.identifier.yoktezid | 980775 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İnönü Üniversitesi | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TEZ_20260224 | |
| dc.subject | Türk Dili ve Edebiyatı | |
| dc.subject | Turkish Language and Literature | |
| dc.title | Necip Fazıl Kısakürek'in hikâyelerinde mekân | |
| dc.title.alternative | The setting in the stories of Necip Fazıl Kısakürek | |
| dc.type | Master Thesis |
