Alâeddin Yavaşca'nın medhal formundaki eserlerinin makam ve seyir açısından incelenmesi
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
İnönü Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Klâsik Türk müziği sanatçısı ve bestekârı olan Alâeddin Yavaşca'nın kendi arşivinde bulunan medhal formundaki eserleri esas alınarak makamların seyir karakterlerinin meydana çıkmasını sağlama gayesiyle yapılan bu araştırmada, nitel araştırma modeli içerisinde yer alan durumun tespitine yönelik doküman incelemesi/doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada Alâeddin Yavaşca'nın kendi arşivinde bulunan medhal formundaki eserleri üzerinde makam analizleri yapılmış, eserlere dair yeni makam ifadeleri geliştirilmiş, bu ifadelere göre seyir örnekleri yapılmıştır. Buradan hareketle çalışma, Alâeddin Yavaşca'nın yalnızca kendi döneminin değil, önceki ve sonraki dönemlerin makam anlayışlarını da yansıtarak, nazarî literatürdeki eksik ve tutarsız yönleri tamamlamaya dair yazılı bir kaynak niteliğinde olmuştur. Araştırmada ulaşılan bulgular, Alâeddin Yavaşca'nın medhal formundaki eserlerinde görülen makam işleyiş biçimlerinin, makamların anlaşılır ve tanımlanabilir hâle gelmesine imkân tanıyacağını ortaya koymaktadır. Araştırmada, problem ve alt problemlere yönelik elde edilen bulgular ile bu bulguların değerlendirilmesi biçiminde ulaşılan sonuçlar ortaya konulmuştur. Geçmiş dönem ve kendi dönemindeki makam kuramcılarının makam ve seyir tarifleri dikkate alınarak, bestekârın eserlerindeki makam ve seyirleri ele alış şekli analiz edildiğinde; söz konusu kuramcıların makam ve seyir tarifleri ile Alâeddin Yavaşca'nın perde kullanımlarının ve özellikle başlangıç seslerinin farklılıklar gösterdiği, karar sesi bakımından da genel olarak benzer olduğu neticesine varılmıştır. Buna göre; dönem kuramcılarının makam ve perde kullanımı bakımından vermiş oldukları tariflerle, bestekârın medhal formundaki eserlerindeki seyir işleyişinin sadece bazı eserlerde farklı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Arel- Ezgi nazariyatı dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerde dizi/dörtlü-beşli gibi kavram tanımlamaları dışında bir anlayış ile seyirler analiz edildiği için örtüşmenin sağlanamadığı noktaların bu kavramlar dahilinde verilmiş olan kısımlar olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Alâeddin Yavaşca, Medhal, Makam, Seyir, Makam ve Seyir Analizi.
This research, conducted with the aim of uncovering the rhythmic characteristics of maqams based on the medhal-form works of classical Turkish music artist and composer Alaeddin Yavaşca from his own archive, utilized document review/document analysis methods to identify the situation within the qualitative research model. The research conducted maqam analyses on Alaeddin Yavaşca's medhal-form works from his own archive, developed new maqam expressions for the works, and created maqam examples based on these expressions. Based on this, the study serves as a written resource to address missing and inconsistent aspects of the theoretical literature, reflecting the maqam understandings not only of Alaeddin Yavaşca's own time but also of previous and subsequent periods. The findings obtained in the study reveal that the modes observed in Alâeddin Yavaşca's compositions in the medhal form exhibit modal handling styles that may contribute to making the maqams more comprehensible and definable. In the research, the results derived from the findings related to the main problem and sub-problems, as well as the evaluation of these findings, are presented. Considering the modal and seyir definitions of theorists from both earlier periods and Yavaşca's own period, an analysis of how the composer treats the maqams and seyirs in his works demonstrates that Yavaşca's pitch usage and particularly his choices of initial tones show differences from those theorists' definitions, while his final tones are generally similar. Accordingly, it was determined that the maqam progressions in the composer's works in the medhal form differ from the definitions provided by theorists of the period only in certain pieces in terms of maqam and pitch usage. Furthermore, evaluations based on the Arel–Ezgi theory indicate that the points of discrepancy arise from sections described through concepts such as scale/tetrachord–pentachord, since the seyirs were analyzed from a perspective other than these conceptual definitions. Keywords: Alâeddin Yavasca, Medhal, Maqam, Seyir, Maqam and Seyir Analysis.
This research, conducted with the aim of uncovering the rhythmic characteristics of maqams based on the medhal-form works of classical Turkish music artist and composer Alaeddin Yavaşca from his own archive, utilized document review/document analysis methods to identify the situation within the qualitative research model. The research conducted maqam analyses on Alaeddin Yavaşca's medhal-form works from his own archive, developed new maqam expressions for the works, and created maqam examples based on these expressions. Based on this, the study serves as a written resource to address missing and inconsistent aspects of the theoretical literature, reflecting the maqam understandings not only of Alaeddin Yavaşca's own time but also of previous and subsequent periods. The findings obtained in the study reveal that the modes observed in Alâeddin Yavaşca's compositions in the medhal form exhibit modal handling styles that may contribute to making the maqams more comprehensible and definable. In the research, the results derived from the findings related to the main problem and sub-problems, as well as the evaluation of these findings, are presented. Considering the modal and seyir definitions of theorists from both earlier periods and Yavaşca's own period, an analysis of how the composer treats the maqams and seyirs in his works demonstrates that Yavaşca's pitch usage and particularly his choices of initial tones show differences from those theorists' definitions, while his final tones are generally similar. Accordingly, it was determined that the maqam progressions in the composer's works in the medhal form differ from the definitions provided by theorists of the period only in certain pieces in terms of maqam and pitch usage. Furthermore, evaluations based on the Arel–Ezgi theory indicate that the points of discrepancy arise from sections described through concepts such as scale/tetrachord–pentachord, since the seyirs were analyzed from a perspective other than these conceptual definitions. Keywords: Alâeddin Yavasca, Medhal, Maqam, Seyir, Maqam and Seyir Analysis.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Müzik, Music
