Çağdaş İngiliz Şiirinde Antroposen’in Posthüman Poetikasi: Mario Petrucci’nin Bosco Eserinde Ekomerkezci Yankılar
Küçük Resim Yok
Tarih
2023
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, Mario Petrucci'nin Bosco (1999) adlı eserinin ekomerkezci bir okuması üzerinden, insan/insan olmayan ikiliğine atfedilen hiyerarşik düzenin söylemsel inşasını sorgulamayı amaçlamaktadır. Bosco, orman tahribatının yıkıcı sonuçlarını örneklendiren şiirlerden oluşmakla birlikte, ağaçların eyleyici özelliklerini betimleyerek, insandan-daha-fazlası olan dünyanın insanlığın benmerkezci planlarına nasıl tepki verdiğini göstermektedir. Eserde ağaçlar, doğanın maruz kaldığı yıkıma daha fazla sessiz kalamaz ve gezegeni çorak bir alana çevirdiklerini anlatabilmek için insanlara seslenmeye başlar. Her ne kadar verilen ekolojik hasarı bertaraf etmek için artık çok geç olsa da Bosco insanı merkeze konumlandıran zihniyetin kendi kendini yok etme kapasitesini irdeler ve tüm yaşam formlarını tehdit eden nihai yok oluşun her an gerçekleşebileceğine dair uyarıda bulunur. İnsanın yerküre üzerinde bıraktığı izin fiziksel sonuçları göz önüne alındığında, kültürel temsil tarzlarının insan ve insan dışı eyleyiciler arasındaki ilişkinin dinamiklerini yeniden değerlendirmek zorunda olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Antroposen, sadece insanlık tarafından tetiklenen ekolojik krizlerle ilgili değil, aynı zamanda insan ‘öznesinin’ biricikliğine dair eleştirileri da gündeme getiren maddesel-söylemsel bir temel işlevi görür. Bu bağlamda, geleneksel ‘doğa’ şiirlerinin, Antroposen'deki insan-insan olmayan, kültür-doğa ilişkilerinin karmaşıklığını temsil etmede geride kaldığı ve çağdaş ‘doğa’ şiirinin, benmerkezci imalarla lekelenmemiş daha kapsamlı bir terminolojiye ihtiyaç duyduğu çıkarımında bulunulabilir. Böylelikle çağdaş İngiliz şiirinde temsil edilen insan ve doğaya ait girift ilişkilerin çok boyutlu özelliklerini kapsamlı bir şekilde ele almak mümkün olacaktır. Çevreci şiir ve/veya ekoşiir gibi terimler daha az insan merkezli bir konumu belirtmek için kullanılmış olsa da bunların hiçbiri insan-doğa birlikteliğine tam anlamıyla cevap verebilecek ekomerkezci bir tavır geliştirememiştir. Bu nedenle, ‘posthüman şiir’ terimi, insanlığın benmerkezci gururunu beslememekle birlikte ne insanları ne de insan dışı varoluş biçimlerini merkeze ya da çepere konumlandırmayan ve böylece her iki grup ile arasındaki gerekli estetik mesafeyi koruyabilen alternatif bir araç olarak öne sürülmüştür. Tüm bunlardan hareketle, bu çalışma, insan olmayan eyleyicilerin, insan müdahalesinin olumsuz sonuçlarına tepki vermeye dönük içkin kapasitesinden yola çıkarak, Bosco eserinin Antroposen Çağı’nda insanın insandan-daha-fazlası olan dünya üzerindeki tahakkümünün gerekçelerini sorunsallaştıran ekomerkezci bir bakış açısını öncelediğini tartışmaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Çevre Çalışmaları, Edebiyat
Kaynak
Söylem Filoloji Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
8
Sayı
2
