Dijitalleşmenin Türkiye'nin e-ticaretine etkileri: Gerekli Koşul Analizi (NCA) ile bir değerlendirme

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İnönü Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu tezde, dijitalleşme göstergelerinin Türkiye'nin e-ticaret hacmi üzerindeki etkileri, 2019–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak incelenmiştir. Araştırma kapsamında bağımlı değişken olarak Türkiye'nin yıllık e-ticaret hacmi; bağımsız değişkenler olarak dijitalleşme endeksi, internet penetrasyon oranı, tüketici güven endeksi, banka kartı sayısı, aktif mobil bankacılık kullanıcı sayısı ve dijital reklam harcamaları değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, e-ticaret hacminin yüksek seviyelere ulaşabilmesi için bazı dijitalleşme göstergelerinin belirli eşik değerlerin üzerinde olması gerekmektedir. Özellikle aktif mobil bankacılık kullanıcı sayısı, internet penetrasyon oranı ve kart sayısı, e-ticaret hacmi açısından gerekli koşullar arasında yer almıştır. Bu değişkenlere ait etki büyüklüğü (d) değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bottleneck analizi ise, e-ticaret hacminin %80 düzeyine ulaşabilmesi için gerekli minimum değişken seviyelerini ortaya koymuştur. Sonuçlar, dijitalleşmenin bazı bileşenlerinin yüksek e-ticaret hacmi düzeyine ulaşmada sınırlayıcı rol üstlendiğini göstermiştir. Dijital altyapı, finansal erişim ve çevrim içi kullanıcı yoğunluğu, bu bağlamda temel belirleyiciler olarak tanımlanmıştır.
This thesis investigates the impact of digitalization indicators on Türkiye's e-commerce volume using annual data from the period 2019–2024. In the study, the dependent variable is Türkiye's annual e-commerce volume, while the independent variables include the digitalization index, internet penetration rate, consumer confidence index, number of bank cards, number of active mobile banking users, and digital advertising expenditures. According to the findings, achieving a high level of e-commerce volume requires certain digitalization indicators to exceed specific threshold values. In particular, the number of active mobile banking users, internet penetration rate, and the number of cards were identified as necessary conditions for high e-commerce volume. The effect size (d) values calculated for these variables were found to be statistically significant. Furthermore, the bottleneck analysis revealed the minimum required levels of these variables for reaching 80% of the e-commerce volume. The results indicate that certain components of digitalization act as limiting factors in achieving high levels of e-commerce volume. In this context, digital infrastructure, financial accessibility, and the density of online users are defined as key determinants.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Uluslararası Ticaret, International Trade

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye