Ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterliliği ile ebeveynlik stresi ve çocuk ilişkileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
| dc.contributor.author | Küçük, Hülya | |
| dc.date.accessioned | 2026-05-05T11:50:20Z | |
| dc.date.available | 2026-05-05T11:50:20Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.department | Enstitüler, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu araştırma, ebeveynlerin doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterlilik düzeyleri ile ebeveynlik stresi ve ebeveyn–çocuk ilişkilerinin kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüzde çocukların doğayla etkileşim fırsatlarının azalması ve aile yaşamının giderek kapalı ve yapılandırılmış ortamlara kayması, ebeveynlerin doğaya ilişkin yeterlilik algılarının önemini artırmıştır. Ancak alanyazında doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin ebeveynlik süreçleriyle birlikte ele alındığı çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin ebeveynlik stresi ve ebeveyn–çocuk ilişki kalitesi ile birlikte incelenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2025–2026 eğitim öğretim yılında Kırşehir il merkezinde anaokuluna devam eden 48–72 aylık çocuğu bulunan toplam 255 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Doğaya Bağlılık Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği, Ebeveynlik Stresi Ölçeği, Ebeveyn–Çocuk İlişki Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; analiz sürecinde korelasyon analizi, regresyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi ve varyans analizi (ANOVA) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterlilik düzeyleri arttıkça ebeveynlik stresinin azaldığını, buna karşılık olumlu ebeveyn–çocuk ilişki düzeylerinin güçlendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin hem ebeveynlik stresi hem de ebeveyn–çocuk ilişki kalitesi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgular incelendiğinde, ebeveyn cinsiyetinin yalnızca olumlu ebeveyn–çocuk ilişkileri üzerinde anlamlı bir farklılık yarattığı; ebeveynlerin eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve aile gelir durumunun ise doğaya bağlılık öz yeterlilik düzeyleriyle anlamlı biçimde ilişkili olduğu saptanmıştır. | |
| dc.description.abstract | This study was conducted to examine the relationships between parents' nature-connected parenting self-efficacy levels, parenting stress, and the quality of parent–child relationships. In recent years, the decreasing opportunities for children to interact with nature and the increasing tendency of family life to take place in enclosed and structured environments have heightened the importance of parents' perceptions of their competence regarding nature. However, the literature shows that studies examining nature-connected parenting self-efficacy together with parenting processes are limited. Therefore, there is a need to investigate nature-connected parenting self-efficacy in relation to parenting stress and the quality of parent–child relationships within a holistic framework. The study was conducted using a relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 255 parents who have children aged 48–72 months attending kindergarten in the city center of Kırşehir during the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Nature-Connected Parenting Self-Efficacy Scale, the Parenting Stress Scale, the Parent–Child Relationship Scale, and a Personal Information Form. The obtained data were analyzed using a statistical software package. Correlation analysis, regression analysis, independent samples t-test, and analysis of variance (ANOVA) were employed in the data analysis process. The findings revealed that as parents' nature-connected parenting self-efficacy levels increased, parenting stress decreased, while positive parent–child relationship levels strengthened. In addition, nature-connected parenting self-efficacy was found to be a significant predictor of both parenting stress and the quality of parent–child relationships. Regarding demographic variables, parental gender created a significant difference only in positive parent–child relationships, whereas parents' educational level, number of children, and family income were significantly related to nature-connected parenting self-efficacy levels. | |
| dc.identifier.citation | Küçük, H. (2026). Ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterliliği ile ebeveynlik stresi ve çocuk ilişkileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. 1-142 ss. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11616/110124 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İnönü Üniversitesi | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Eğitim ve Öğretim = Education and Training | |
| dc.title | Ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterliliği ile ebeveynlik stresi ve çocuk ilişkileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi | |
| dc.title.alternative | An examination of the relationships between parents' nature connectedness self-efficacy, parenting stress, and parent–child relationshi̇ps | |
| dc.type | Master Thesis |
